Elektrikli İş Makinelerinde Yeni Dönem: Küresel Batarya Talebi 2036'ya Kadar 45 GWh'ye Ulaşacak

İnşaat, tarım ve madencilik sektörlerinde kullanılan elektrikli iş makineleri küresel ölçekte hızla yaygınlaşırken, bu dönüşüm batarya teknolojilerinde de yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Teknoloji araştırma şirketi IDTechEx tarafından yayımlanan "Batteries for Construction, Agriculture & Mining Machines 2026-2036" raporuna göre, elektrikli iş makinelerinde kullanılan bataryalara yönelik küresel talebin 2036 yılına kadar 45 GWh seviyesine ulaşması bekleniyor.

Rapora göre sektör artık yalnızca küçük elektrikli kompakt makinelerden oluşmuyor. Büyük ekskavatörler, yükleyiciler ve madencilik kamyonları gibi yüksek kapasiteli makinelerde de elektrikli çözümler hızla yaygınlaşıyor.

Bataryalar büyüyor

Elektrifikasyonun ilk dönemlerinde daha çok 6 ton ve altındaki kompakt makinelerde kullanılan 100 kWh ve altındaki bataryalar, bugün yerini 200-500 kWh kapasitesindeki sistemlere bırakıyor.

Özellikle 20 tonun üzerindeki ekskavatörler, tekerlekli yükleyiciler ve ağır madencilik kamyonlarında daha yüksek enerji ihtiyacı nedeniyle batarya kapasiteleri hızla artıyor.

Raporda dikkat çeken bir diğer veri ise elektrikli maden kamyonları oldu. Ortalama batarya kapasitesi 2024 yılında 1,4 MWh seviyesindeyken bugün yaklaşık 1,9 MWh'ye ulaştı. Birçok üretici yeni nesil modellerde 2 MWh'nin üzerine çıkmayı hedefliyor.

Düşen lityum iyon batarya maliyetleri ve daha uzun çalışma sürelerine yönelik talep, önümüzdeki yıllarda bu kapasite artışını desteklemeye devam edecek.

Seri üretim dönemi başladı

Rapora göre sektörün en önemli dönüşümlerinden biri de üretim anlayışında yaşanıyor.

Elektrikli iş makinelerinin ilk örnekleri çoğunlukla kullanım ömrünü tamamlamak üzere olan dizel makinelerin batarya sistemleriyle dönüştürülmesi şeklinde geliştiriliyordu.

Bugün ise büyük üreticiler elektrikli modelleri doğrudan sıfırdan tasarlıyor.

Bu yaklaşım sayesinde;

• daha yüksek enerji verimliliği,
• görev döngüsüne uygun optimize edilmiş tasarımlar,
• seri üretim avantajı
• ve daha düşük üretim maliyetleri mümkün hale geliyor.

Elektrikli makinelerin standart ürün olarak satışa sunulması, müşterilerin özel dönüşüm projeleri yerine doğrudan seri üretim elektrikli modelleri tercih etmesini de kolaylaştırıyor.

Dev siparişler geliyor

Elektrifikasyonun ticari ölçekte yaygınlaşmasının en önemli göstergelerinden biri de sipariş hacimlerindeki artış.

Raporda örnek gösterilen Fortescue, önümüzdeki üç yıl içinde teslim edilmek üzere 360'ın üzerinde elektrikli maden kamyonu siparişi verdi.

Bu siparişin toplam batarya kapasitesi yaklaşık 700 MWh seviyesinde bulunuyor.

Şirket ayrıca elektrikli yükleyiciler ve dozerler de satın alacak.

Bu sipariş bugün dünyanın tek seferde verilen en büyük elektrikli iş makinesi yatırımlarından biri olarak gösteriliyor.

Üreticiler batarya şirketlerini satın alıyor

Raporun öne çıkardığı üçüncü büyük eğilim ise üreticilerin batarya teknolojisini kendi bünyelerine taşıması.

Elektrikli iş makinelerinde performans ve tedarik güvenliğini artırmak isteyen OEM'ler artık sadece batarya satın almak yerine batarya üreticilerini satın almayı tercih ediyor.

Bunun en dikkat çekici örnekleri arasında;

• John Deere – Kreisel
• Komatsu – American Battery Solutions
• Yanmar – Eleo

satın almaları yer alıyor.

Bu eğilim sayesinde üreticiler hem ürün geliştirme süreçlerini hızlandırıyor hem de batarya tedarik zinciri üzerindeki kontrolünü artırıyor.

Kamyonum Analizi

Elektrikli iş makineleri pazarı artık yalnızca çevresel dönüşümün değil, aynı zamanda ağır sanayide rekabetin de belirleyici alanlarından biri haline geliyor.

Özellikle Avrupa, Çin ve Avustralya'da hızlanan elektrifikasyon yatırımları, batarya üreticileri ile iş makinesi üreticileri arasındaki ilişkiyi kökten değiştiriyor. Önümüzdeki dönemde rekabet yalnızca daha güçlü makine geliştirmek üzerine değil; batarya teknolojisini, yazılımı ve enerji yönetimini aynı platformda birleştirebilen üreticiler arasında yaşanacak.

Türkiye açısından bakıldığında ise inşaat ve madencilik ekipmanlarında faaliyet gösteren üreticilerin bu küresel dönüşümü yakından takip etmesi kritik önem taşıyor. Elektrikli platformlara yönelik Ar-Ge yatırımları, batarya tedarik stratejileri ve yeni iş birlikleri, önümüzdeki yıllarda rekabet gücünü belirleyen temel unsurlar arasında yer alacak.

Kaynak

• IDTechEx – "Batteries for Construction, Agriculture & Mining Machines 2026-2036: Technologies, Players, Forecasts"