Bilal Yeşil: "İkinci Nesil Takograf Geçişi Aceleye Getirilmemeli"

Son günlerde özellikle 2,5 ton üzeri panelvan ve van tipi araçlara takograf zorunluluğu konusunda kamuoyunda yoğun bir bilgi kirliliği yaşandığını belirten Yeşil, mevcut durumda Türk plakalı panelvan araçlar için böyle bir zorunluluğun bulunmadığını, ancak Avrupa Birliği'nde devam eden mevzuat çalışmaları nedeniyle 2028 sonrasında farklı bir uygulamanın gündeme gelebileceğini ifade etti.

Bilal Yeşil'in verdiği bilgiye göre, uluslararası ekspres ve "jet taşımacılık" yapan firmalar olası yeni düzenlemelere karşı şimdiden alternatif çözümler üzerinde çalışıyor.

Elektrikli Vanlar İçin Muafiyet Gündemde

Yeşil'in aktardığına göre, halen Avrupa Parlamentosu'nda görüşülen bir kanun tasarısında, elektrikli hafif ticari araçların yaygınlaşmasını teşvik etmek amacıyla azami yüklü ağırlığı 4,25 tona kadar olan elektrikli van ve kamyonetlerin takograf ve hız sınırlayıcı zorunluluğundan muaf tutulması değerlendiriliyor.

Tasarı henüz yasalaşmış değil. Parlamento sürecinde değişikliğe uğrayabileceği gibi mevcut haliyle de kabul edilebilir. Ancak düzenlemenin kabul edilmesi halinde, Avrupa Birliği tip onay mevzuatına bağlı teknik düzenlemeler kapsamında Türkiye'deki uygulamalara da yansımasının gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.

Bilal Yeşil'e göre böyle bir senaryo gerçekleşirse, özellikle zaman hassasiyetine dayalı uluslararası ekspres taşımacılık yapan firmalar açısından elektrikli vanlar önemli bir alternatif haline gelebilir.

"Sektörün Hazırlık İçin Zamana İhtiyacı Var"

İkinci nesil akıllı takograf uygulamasına geçiş sürecinin dikkatli yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Yeşil, sektörün teknik altyapısını tamamlayabilmesi için geçiş sürecinin mümkün olduğunca zamana yayılmasının önem taşıdığını söyledi.

Yeşil, buna karşın takograf sektöründe faaliyet gösteren bazı paydaşların geçişin hızlandırılması yönünde yoğun girişimlerde bulunduğunu ifade ederek, uygulamanın yalnızca cihaz değişiminden ibaret olmadığını, servis altyapısı, denetim sistemi ve eğitim süreçlerinin de aynı ölçüde hazır olması gerektiğine dikkat çekti.

AETR Toplantısındaki Öneriye Dikkat Çekti

Bilal Yeşil'in aktardığı bilgilere göre, Haziran ayında gerçekleştirilen AETR müzakerelerinde Türkiye adına toplantıya katılan heyet tarafından dikkat çeken bir öneri de gündeme getirildi.

Söz konusu öneride, AETR Sözleşmesi'nden bağımsız olarak isteyen taraf ülkelerin gerekli teknik ve idari hazırlıkları 2026 yılı sonuna kadar tamamlamaları şartıyla, 2027 yılında gönüllülük esasına göre ikinci nesil akıllı takograf uygulamasına geçebilmesi önerildi.

Yeşil, bu önerinin uygulanabilirliği konusunda çeşitli soru işaretleri bulunduğunu ifade ederken, sürecin sektör tarafından yakından izlenmesi gerektiğini belirtti.

"Asıl Sorun Cihaz Değil, Denetim Altyapısı"

Bilal Yeşil'in en dikkat çekici değerlendirmelerinden biri ise denetim altyapısına ilişkin oldu.

Yeşil'e göre ikinci nesil akıllı takograflar, araç üzerindeki teknik uygunsuzlukları ve çeşitli ihlalleri uzaktan yol kenarı denetim sistemlerine aktarabiliyor. Bu nedenle, Avrupa Birliği ülkelerinde söz konusu bildirimleri veren araçlar sınır geçişlerinde veya yol kontrollerinde durdurularak ayrıntılı incelemeye alınabiliyor.

Bilal Yeşil, Türkiye'de gerçekleştirilen takograf kalibrasyon ve muayenelerinin önemli bir bölümünün yürürlükteki teknik düzenlemelere tam uygun yapılmadığını öne sürerek, bu durumun yeni nesil takograf kullanan araçların Avrupa Birliği denetimlerinde ciddi zaman kayıpları yaşamasına neden olabileceğini ifade etti.

Yeşil ayrıca, etkin bir denetim sistemi kurulabilmesi için yalnızca yeni nesil takograf takılmasının yeterli olmayacağını; kolluk kuvvetlerinin dijital takograf veri indirme cihazları ve analiz yazılımlarıyla donatılması gerektiğini belirtti. Mevcut uygulamada denetimlerin büyük ölçüde çıktı alınarak yapıldığını, bunun ise yeni nesil dijital sistemlerin sunduğu denetim imkanlarının tam olarak kullanılmasını engellediğini dile getirdi.

Sektör temsilcileri, Avrupa Birliği'ndeki mevzuat çalışmalarının nihai şeklinin ve AETR kapsamında alınacak kararların önümüzdeki dönemde Türkiye'deki uluslararası taşımacılık faaliyetleri açısından belirleyici olacağını değerlendiriyor.