AB'de Araç Güvenliğinde Yeni Dönem Başladı

7 Temmuz 2026 itibarıyla gelişmiş güvenlik sistemleri tüm yeni araçlara yayılıyor

Avrupa Komisyonu, düzenlemenin "Vision Zero" hedefi doğrultusunda ölümlü trafik kazalarını azaltmayı amaçladığını açıkladı.

"Yeni tip onayı" ile "yeni tescil" arasındaki fark

Düzenlemenin en çok karıştırılan noktası bu iki kavram.

7 Temmuz 2024 tarihinden itibaren yeni geliştirilen ve ilk kez AB tip onayı alan araç modelleri, ilgili güvenlik sistemlerini taşımak zorundaydı.

7 Temmuz 2026 itibarıyla ise geçiş süresi sona erdi. Artık aynı araç sınıflarında AB'de ilk kez trafiğe çıkacak tüm yeni araçlar, model ne kadar eski olursa olsun, bu gereklilikleri karşılamak zorunda. Böylece eski tip onayına sahip olup üretimi devam eden modeller de yeni güvenlik şartlarına uyumlu olarak satılabilecek.

Hangi sistemler öne çıkıyor?

Yeni aşamada özellikle şu sistemler dikkat çekiyor:

• Advanced Driver Distraction Warning (ADDW) – Gelişmiş Sürücü Dikkat Dağınıklığı Uyarı Sistemi
• Yayaları ve bisikletlileri algılayabilen gelişmiş acil fren sistemi (AEB)
• Geliştirilmiş ön görüş alanı
• Aşınmış lastiklere yönelik yeni performans testleri
• Yayaların korunmasına yönelik genişletilmiş güvenlik camı alanı

Avrupa Komisyonu, bu sistemlerin üreticilere tanınan geçiş süresi sonunda artık ilgili araç kategorilerinde standart hale geldiğini belirtiyor.

ADDW nasıl çalışıyor?

ADDW, sürücünün dikkatini sürekli izleyen bir güvenlik sistemi.

Direksiyon arkasına yerleştirilen kamera veya eşdeğer sensörler;

• bakış yönünü,
• göz hareketlerini,
• baş pozisyonunu,
• dikkat dağınıklığını gösteren davranışları

analiz ediyor.

Sürücü uzun süre yoldan uzaklaştığında sistem görsel veya sesli uyarı vererek dikkatini tekrar yola yönlendiriyor.

Burada önemli bir nokta da veri güvenliği. Avrupa Birliği kuralları, sistemin sürekli görüntü kaydı yapan bir gözetim sistemi olarak değil, yalnızca anlık uyarı amacıyla çalışan kapalı devre bir güvenlik sistemi olarak tasarlanmasını şart koşuyor.

Ağır ticari araç üreticileri için ne ifade ediyor?

AB Genel Güvenlik Regülasyonu yalnızca otomobilleri değil, farklı takvimlerle kamyon, otobüs, hafif ticari araç ve treylerleri de kapsıyor. Ancak her güvenlik sistemi tüm araç sınıflarında aynı tarihte zorunlu hale gelmiyor; yükümlülükler M1, N1, N2, N3, M2 ve M3 kategorilerine göre değişiyor. Bu nedenle üreticilerin ilgili araç sınıfına ait tip onayı ve tescil takvimine göre hareket etmesi gerekiyor.

Türkiye'den Avrupa pazarına araç ihraç eden veya AB tip onayına göre üretim yapan;

• Mercedes-Benz Türk
• Ford Trucks
• Anadolu Isuzu
• Karsan
• Otokar
• BMC
• MAN Truck & Bus'ın Avrupa operasyonlarına yönelik üretimleri

gibi üreticiler, ilgili araç kategorilerinde bu teknik gerekliliklere uyum sağlamak zorunda.

Eski araç sahiplerini etkiliyor mu?

Hayır.

Yeni düzenleme halihazırda trafikte bulunan araçlara geriye dönük bir zorunluluk getirmiyor. Yükümlülük, yalnızca ilgili tarihten sonra ilk kez tescil edilecek yeni araçlar için geçerli.

Sonuç

Avrupa Birliği'nin yeni güvenlik aşaması, otomotiv sektöründe sürüş destek sistemlerinin standart donanım haline gelmesi yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle sürücü dikkatinin izlenmesi, yaya ve bisikletli güvenliği ile gelişmiş frenleme teknolojilerinin yaygınlaşması, önümüzdeki yıllarda Avrupa pazarına araç sunan üreticilerin ürün geliştirme süreçlerinde belirleyici olmaya devam edecek.

Kaynaklar

1. Avrupa Komisyonu – Safer cars, safer roads: New rules take effect (8 Temmuz 2026).
2. Regulation (EU) 2019/2144 – EUR-Lex (konsolide metin ve geçiş takvimi).
3. Road & Track – EU Mandate for Distracted Driver Monitoring Systems in All Newly Registered Vehicles Now in Effect (8 Temmuz 2026).