Türkiye’de Kamyonların Yarısı Boş Dönüyor: Lojistikte Kimsenin Konuşmadığı Büyük Kayıp

Türkiye’de Kamyonların Yarısı Boş Dönüyor: Lojistikte Görünmeyen Büyük Kayıp

Türkiye’de karayolu taşımacılığı, yük taşımalarının ana omurgasını oluşturuyor. Ancak son yıllarda artan yakıt fiyatları ve operasyon maliyetleri, sektörde yeni bir sorunu daha görünür hale getirdi: boş seferler.

Taşıma yapılan birçok hatta araçlar yükle gidiyor, ancak dönüşte yük bulamadan boş dönüyor. Bu durum hem firmalar hem de ülke ekonomisi açısından ciddi bir verimsizlik yaratıyor.

Boş seferler neden artıyor?

Uzmanlara göre boş seferlerin artmasının temel nedenleri arasında:

• Yük ve araç eşleştirmesinin doğru yapılamaması

• Bölgesel dengesiz yük dağılımı

• Dijital planlama sistemlerinin yetersiz kullanılması

• Firmalar arası veri paylaşımının sınırlı olması

yer alıyor.

Özellikle sanayi üretiminin yoğun olduğu bölgelerden çıkan araçlar, Anadolu’nun birçok noktasına yük götürüyor ancak dönüşte aynı yoğunlukta yük bulamıyor.

Gizli maliyet: Yakıt, zaman ve çevre

Boş sefer yapan bir kamyon yalnızca ekonomik kayıp yaratmıyor. Uzmanlara göre bu durum:

• Gereksiz yakıt tüketimine

• Daha fazla karbon salımına

• Sürücülerin zaman kaybına

• Araç bakım maliyetlerinin artmasına

neden oluyor.

Sektör temsilcileri, boş sefer oranlarının düşürülmesinin hem maliyetleri azaltacağını hem de çevresel etkiyi sınırlayacağını vurguluyor.

Dijitalleşme çözüm olabilir mi?

Son yıllarda dijital yük bulma platformları ve filo yönetim sistemleri, boş sefer sorununa çözüm olarak öne çıkıyor. Araçların anlık konumuna göre yük eşleştirmesi yapılması, dönüş seferlerinde de yük bulunmasını mümkün kılabiliyor.

Uzmanlara göre dijitalleşmeye yatırım yapan firmalar, sefer başına kârlılığı artırırken yakıt tüketimini de düşürebiliyor.

Sürücüler de şikâyetçi

Boş sefer sorunu, sadece firmaları değil sürücüleri de doğrudan etkiliyor. Yük almadan yapılan uzun dönüş yolculukları, sürücülerin kazancını düşürüyor ve motivasyonu azaltıyor.

Bazı sürücüler, “yük varken kazançlıyız, boş döndüğümüzde yol masrafını bile zor çıkarıyoruz” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekiyor.

Uzmanlardan uyarı

Lojistik uzmanları, Türkiye’de taşımacılığın geleceği için boş sefer oranlarının mutlaka azaltılması gerektiğini belirtiyor. Aksi halde artan yakıt fiyatlarıyla birlikte sektörde kârlılığın daha da düşeceği ifade ediliyor.

Uzmanlara göre çözüm için:

• Bölgesel yük havuzlarının oluşturulması

• Dijital eşleştirme sistemlerinin yaygınlaştırılması

• Firmalar arası iş birliğinin artırılması

• Devlet destekli lojistik veri altyapısının kurulması

gerekiyor.

Türkiye’de lojistik sektörünün en büyük görünmeyen sorunlarından biri olan boş seferler, hem firmaların hem de sürücülerin kazancını azaltıyor. Uzmanlar, dijitalleşme ve ortak planlama sayesinde bu kaybın önemli ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor.