5 Ekim’de DeCA Zorunluluğu Başlıyor: Türk Nakliyeciler İçin Hangi Taşımalar Kapsamda?

İspanya, 5 Ekim 2026 itibarıyla karayolu yük taşımacılığında kullanılan idari kontrol belgesini zorunlu olarak dijital ortama taşıyor. Yeni DeCA sisteminde belge, yerel olarak oluşturulmuş PDF, QR kod ve doğrudan erişilebilir internet bağlantısıyla düzenlenecek. Ancak değişiklik İspanya’ya giriş yapan bütün uluslararası TIR’ları kapsamıyor. İspanya’nın resmî gazetesinde yayımlanan düzenlemeye göre DeCA, İspanya içindeki taşımalar ile ülkede gerçekleştirilen kabotaj operasyonlarında uygulanacak; uluslararası taşımalar ise ilgili uluslararası sözleşmelerdeki taşıma belgelerini kullanmaya devam edecek. 

5 Ekim'de aslında ne değişiyor?

DeCA tamamen yeni bir taşıma belgesi değil. İspanya'da karayolu yük taşımacılığında zaten kullanılan idari kontrol belgesinin zorunlu dijital biçime geçirilmesi söz konusu.

İspanya'nın 9/2025 sayılı Sürdürülebilir Mobilite Kanunu, karayolu yük taşımacılığında kullanılan idari kontrol belgesinin kanunun yürürlüğe girmesinden on ay sonra zorunlu olarak dijital hale gelmesini öngördü. İspanyol makamları daha sonra 5 Haziran 2026 tarihli kararla DeCA'nın teknik özelliklerini ayrıntılı biçimde belirledi. Boe

IRU da uygulamanın 5 Ekim 2026'da zorunlu hale geleceğini duyurdu ve kapsamı İspanya'daki iç karayolu yük taşımacılığı olarak tanımladı. IRU

Türk TIR'ı İspanya'ya uluslararası yük götürüyorsa DeCA gerekiyor mu?

Sırf Türkiye'den İspanya'ya uluslararası taşıma yaptığı için DeCA zorunluluğu doğmuyor.

Bu ayrım özellikle Türk nakliyecileri açısından kritik.

İspanyol BOE'de yayımlanan düzenleme, uluslararası taşımaların İspanya'nın taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde öngörülen kontrol belgelerini kullanacağını açıkça belirtiyor. Ayrıca İspanya topraklarının bir bölümünden geçen uluslararası taşımaların DeCA kapsamının dışında olduğunu söylüyor. Boe

Dolayısıyla örneğin Türkiye'den yüklenen ve İspanya'da teslim edilen uluslararası bir taşımanın yalnızca İspanya'ya girmiş olması, DeCA'yı otomatik olarak zorunlu hale getirmiyor.

Uluslararası karayolu yük taşımalarında CMR, gönderici, taşıyıcı ve alıcı arasındaki taşıma sözleşmesine ilişkin uluslararası sistemi düzenlemeye devam ediyor. IRU

Peki Türk nakliyeci ne zaman dikkat etmeli?

Asıl kritik durum İspanya'da kabotaj yapılması.

İspanyol düzenlemesi, başlangıç ve varış noktası İspanya sınırları içerisinde bulunan iç taşımaların DeCA kapsamında olduğunu ve İspanya'da yabancı taşıyıcılar tarafından gerçekleştirilen kabotaj operasyonlarının da bu yükümlülüğe dahil olduğunu açıkça belirtiyor. Boe

Bu nedenle uluslararası seferini tamamladıktan sonra mevzuata uygun şekilde İspanya içinde kabotaj operasyonu gerçekleştiren yabancı bir taşıyıcı açısından DeCA önemli hale geliyor.

İspanya'nın kabotaj düzenlemesi de kabotaj operasyonlarında ilgili taşıma belgelerinin araçta bulundurulmasını öngörüyor. Boe

DeCA nasıl olacak?

5 Ekim sonrasında “belgeyi bilgisayarda doldurup tarayarak PDF yapmak” yeterli olmayacak.

İspanyol Ulaştırma makamlarının belirlediği teknik sisteme göre DeCA'nın doğrudan dijital olarak oluşturulması gerekiyor. Taranmış kağıt belgeler veya görüntüden oluşturulmuş dosyalar geçerli elektronik DeCA olarak kabul edilmiyor. Boe

Belgede temel olarak şu yapı aranacak:

• PDF formatı ve en fazla 5 MB dosya büyüklüğü,
• dijital ortamda doğrudan oluşturulmuş belge,
• belgeye özgü QR kod,
• her belge için benzersiz HTTPS bağlantısı (URL),
• denetim sırasında PDF'nin doğrudan indirilebilmesi,
• belgenin en az bir yıl saklanması. Boe

Burada ilginç bir ayrıntı daha var: bağlantının denetim sırasında doğrudan PDF'yi açması gerekiyor. Kullanıcı adı, parola, giriş ekranı veya ekstra indirme düğmesi isteyen bir sistem yeterli değil. Boe

Sürücünün telefonunda olması yeterli mi?

Evet.

DeCA oluşturulduktan sonra, sefer başlamadan önce sürücüye bir kopyasının verilmesi gerekiyor.

Sürücü belgeyi mobil cihazından elektronik olarak gösterebileceği gibi, QR kod içeren basılı bir kopyayı da araçta taşıyabiliyor. Ayrıca QR kodun ayrı bir dosya olarak bulundurulmasına da izin veriliyor. Denetimde sürücü DeCA'yı QR koduyla veya yalnızca ilgili QR kodu gösterebiliyor. Boe

Bu nedenle “5 Ekim'den sonra araçta hiçbir kağıt bulunamaz” şeklindeki yorum da doğru değil. Esas zorunluluk, belgenin elektronik DeCA olarak oluşturulması.

DeCA ile eCMR aynı şey mi?

Hayır.

Bu ayrım haberimizin en önemli noktalarından biri.

DeCA, İspanya'nın idari kontrol belgesi. CMR/eCMR ise uluslararası karayolu yük taşımacılığındaki taşıma sözleşmesi ve sevkiyat belgesi sistemiyle ilişkili. IRU

Ancak sistemler birbirinden tamamen kopuk da değil.

İspanyol düzenlemesi, başka bir taşıma belgesinin DeCA için gereken bütün zorunlu bilgileri içermesi halinde bunun idari kontrol belgesi olarak kullanılabilmesine olanak tanıyor. Ayrıca gerekli bilgiler AB'nin eFTI sistemi üzerinden yönetilip sunuluyorsa ayrıca düzenlemede tarif edilen biçimde DeCA sunulması gerekmiyor. Boe

Bu nedenle İspanya'nın uygulaması, Avrupa'da taşımacılık belgelerinin daha geniş çaplı dijitalleşmesinin de önemli bir adımı olarak görülüyor. IRU da DeCA'yı yaklaşan eFTI dönüşümü öncesinde Avrupa açısından dikkat çekici bir örnek olarak değerlendiriyor. IRU

KAMYONUM UYARIYOR

Türkiye–İspanya uluslararası taşıması yapan bir araç için 5 Ekim'de otomatik olarak yeni bir DeCA zorunluluğu başlamıyor.

Ancak taşıyıcı İspanya içerisinde kabotaj operasyonu gerçekleştiriyorsa durum değişiyor. Bu nedenle İspanya'da kabotaj yapan Türk filolarının kullandıkları belge ve yazılım altyapısının 5 Ekim öncesinde DeCA teknik şartlarını karşılayıp karşılamadığını kontrol etmesi önemli.

DeCA İspanya’da ne zaman zorunlu olacak?
DeCA'nın zorunlu dijital uygulaması 5 Ekim 2026'da başlayacak. Düzenleme İspanya'daki iç karayolu yük taşımacılığına yönelik.

Türkiye’den İspanya’ya yük götüren her TIR DeCA kullanmak zorunda mı?
Hayır. İspanya'ya yapılan uluslararası taşımanın kendisi yalnızca ülkeye giriş yaptığı için otomatik olarak DeCA kapsamına girmiyor. Uluslararası taşımalar için ilgili uluslararası taşıma belgeleri geçerliliğini sürdürüyor. İspanya'da gerçekleştirilen ve düzenleme kapsamındaki kabotaj operasyonları ise DeCA kapsamında.

DeCA ile eCMR aynı belge mi?
Hayır. DeCA İspanya'nın karayolu yük taşımacılığına ilişkin idari kontrol belgesi; CMR/eCMR ise karayolu yük taşımacılığındaki taşıma sözleşmesi ve sevkiyat belgelendirmesiyle ilgili farklı bir sistem.

DeCA telefondan gösterilebilir mi?
Evet. Denetim sırasında elektronik belge mobil cihaz üzerinden sunulabiliyor. QR kod içeren basılı kopyanın kullanılması da mümkün.

DeCA belgesinde QR kod zorunlu mu?
Düzenlemenin belirlediği elektronik DeCA formatında belgeye özgü QR kod ve belgeye erişim sağlayan bağlantı teknik yapının parçaları arasında bulunuyor.

İspanya Resmî Gazetesi – DeCA düzenlemesi
IRU – 5 Ekim 2026 DeCA duyurusu