Kantara Girmeden Geçen TIR’a Ne Olur? 2026 Kantar ve Tonaj Rehberi

Kantara Girmeden Geçen TIR’a Ne Olur? 2026 Kantar ve Tonaj Rehberi

KGM’nin güncel açıklamalarına göre hangi araçlar denetim istasyonuna girmek zorunda, kimler muaf, bir kez tartılan araç ikinci kantara da girer mi?

Karayolunda ilerlerken “Ağırlık ve Boyut Kontrolü” işaretini gördünüz. Birkaç kilometre önce başka bir istasyonda tartıldınız, aracınız boş veya yükünüzün yasal sınırlar içerisinde olduğundan eminsiniz.

Peki denetim istasyonuna yine de girmek zorunda mısınız?

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün güncel açıklamalarına göre, zorunlu denetim kapsamındaki araçların güzergâh üzerindeki Karayolları Denetim İstasyonlarında ağırlık ve boyut kontrolüne girmeleri gerekiyor. Kontrole girmesi gerektiği halde işaret, ışık, ses veya görevlinin dur ikazına rağmen tartı ya da ölçü kontrolüne girmeden devam eden araçlara 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 65/4 hükmü kapsamında idari para cezası uygulanıyor.

Ancak bunun bütün ağır ticari araçlar için koşulsuz bir kural olmadığı da önemli. KGM’nin yayımladığı güncel muafiyet listesinde yarı römorksuz çekiciler, azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altında olan belirli kamyonet/panelvanlar ile bazı özel amaçlı araçlar bulunuyor.

Bir Kantarda Tartılan Araç İkinci Kantara da Girmek Zorunda mı?

KGM’nin bu konudaki cevabı net.

Kurum, kamyon ve çekici+römork cinsi araçların ağırlık ve boyut denetimi amacıyla güzergâhları üzerindeki tüm denetim istasyonlarına girmek zorunda olduğunu belirtiyor.

Üstelik başka bir denetim noktasında tonaj veya gabari ihlali nedeniyle işlem yapılmış olması, sonraki istasyon açısından otomatik bir muafiyet oluşturmuyor.

Her denetim istasyonu kendi tartım ve ölçüm sonucunu esas alıyor. Sonraki istasyonda da tonaj veya gabari ihlali tespit edilirse yeniden Karayolları Trafik Kanunu’nun 65’inci maddesi kapsamında işlem uygulanabiliyor.

Dolayısıyla:

“Bir kez tartıldım, artık diğer kantarlara girmem gerekmiyor.”

şeklinde genel bir kural bulunmuyor.

“Yüküm Yasal, Kantarı Geçebilirim” Demek Doğru mu?

Hayır.

Kantara giriş zorunluluğu ile aracın tonajının yasal sınırlarda olması iki ayrı konu.

Bir aracın fazla tonajlı olmaması, zorunlu kontrol kapsamındaysa denetim istasyonunu pas geçme hakkı vermiyor.

KGM’ye göre ağırlık ve boyut kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlinin dur ikazına rağmen kontrol alanına girmeden devam edilmesi ayrıca idari yaptırıma tabi.

Kantara Girmemek ile Fazla Tonaj Aynı İhlal mi?

Değil.

KGM’nin açıklamalarında bunlar ayrı başlıklarda ele alınıyor.

Azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılması halinde Karayolları Trafik Kanunu’nun 65/b hükmü kapsamında aşım oranına göre işlem uygulanıyor.

Kontrole girmesi gerektiği halde tartı veya ölçü kontrolünü pas geçen araç için ise 65/4 hükmü devreye giriyor.

Bu nedenle:

“Tonajım fazla değil, dolayısıyla kantara girmesem sorun olmaz.”

düşüncesi hukuken doğru değil.

Fazla Tonaj Çıkarsa Ne Oluyor?

KGM’ye göre azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılması halinde aşım oranına göre trafik idari para cezası uygulanıyor.

Daha kritik eşik ise azami yüklü ağırlığın yüzde 20’den fazla aşılması.

KGM’nin güncel açıklamasına göre bu durumda fazla yük mevzuata uygun hale getirilmeden aracın yola devam etmesine izin verilmiyor.

Yani ağır tonaj ihlali yalnızca para cezası olarak düşünülmemeli; aracın yolculuğuna devam edebilmesi de etkilenebilir.

Tartı Toleransı Fazladan Yükleme Hakkı mı?

Hayır.

Bu, sektörde en fazla yanlış anlaşılan konulardan biri.

KGM tartı toleransını, tartım cihazlarının gerçek ağırlığa göre gösterebileceği sapmalardan doğabilecek mağduriyetlerin önlenmesi amacıyla uygulanan bir esneklik olarak açıklıyor ve özellikle:

“Taşımacılara tanınmış bir hak değildir.”

vurgusunu yapıyor.

KGM’nin güncel SSS’sinde tartı toleransının en fazla:

[(Aracın azami ağırlığının %3,75’i) + 500 kg]

olarak kabul edildiği belirtiliyor. Fazla yükleme oranlarının hesabında da aracın azami ağırlığı ile ilgili toleransın toplamı esas alınıyor.

Bu nedenle:

“%3,75 + 500 kg kadar fazla yükleme yapabilirim.”

sonucu çıkarılamaz.

Tolerans, yükleme hakkı değildir.

İki Kantar Aynı Aracı Neden Farklı Tartabilir?

KGM, Karayolları Denetim İstasyonlarında araçların durdurulmadan düşük hızda dinamik olarak tartıldığını belirtiyor.

Kurumun açıklamasına göre aynı araç aynı kantarda birden fazla tartıldığında bile aracın hızı, fren yapması ve oluşan salınım nedeniyle tolerans sınırları içerisinde farklı sonuçlar ortaya çıkabiliyor.

Bu nedenle farklı denetim istasyonlarında yapılan tartımlarda da sonuç farklılıkları görülmesi mümkün.

Bu açıklama, farklı tartım sonuçlarının tek başına kantarlardan birinin hatalı olduğu anlamına gelmediğini gösteriyor.

Toplam Ağırlık Kadar Gabari de Kontrol Ediliyor

Sürücüler günlük kullanımda bu noktaları genellikle “kantar” olarak adlandırsa da KGM’nin kullandığı ifade Karayolları Denetim İstasyonu.

Çünkü burada yalnızca ağırlık kontrolü yapılmıyor.

Araçların genişlik, yükseklik ve uzunluk ölçülerinin Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki sınırları aşması durumunda da gabari hükümleri kapsamında işlem uygulanabiliyor. KGM, Yönetmeliğin 128’inci maddesinde belirtilen ölçülerden herhangi birinin aşılması halinde KTK 65/g kapsamında idari para cezası düzenlendiğini belirtiyor.

Dolayısıyla denetimde soru yalnızca:

“Araç kaç ton?”

değil;

“Ağırlık ve boyut şartlarının tamamına uygun mu?”

olmalı.

Hangi Araçlar Zorunlu Denetimden Muaf?

KGM’nin güncel muafiyet listesi özellikle önemli.

Kurumun açıklamasına göre zorunlu girişten muaf tutulan araçlar arasında:

• Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altında olan kamyonet, panelvan vb. olarak tescil edilmiş araçlar,
• cenaze araçları,
• naklen yayın araçları,
• çöp araçları,
• yarı römorksuz çekiciler,
• yük taşımada kullanılmayan mobil vinç, beton pompası, motorlu karavan, mobil sağlık aracı, mobil laboratuvar, mobil mutfak, mobil kütüphane gibi özel amaçlı araçlar,
• KTK’nın 71’inci maddesinde belirtilen geçiş üstünlüğüne sahip araçlar, yalnızca görev halindeyken

bulunuyor.

Dolayısıyla:

“Bütün çekiciler kantara girmek zorundadır.”

ifadesi doğru değil.

KGM’nin güncel listesinde yarı römorksuz çekiciler açıkça muaf tutuluyor.

Kamyonetlerde 3.500 Kg Ayrıntısına Dikkat

KGM, 12 Nisan 2022 tarihli Genel Müdürlük Oluru doğrultusunda azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altında olan kamyonet, panelvan vb. tescilli araçların ağırlık ve boyut kontrolüne zorunlu girişten muafiyetinin devam ettiğini belirtiyor.

Ancak kurum ayrıca uygunsuz ve düzensiz yükleme yaparak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü tespit edilen kamyonetlerin görevliler tarafından denetime alınabildiğini açıklıyor.

Bu nedenle “3.500 kg altındaki kamyonete hiçbir koşulda denetim yapılmaz” demek de doğru olmaz.

Boş Araç Kantara Girmek Zorunda mı?

Burada özellikle yanlış bir genellemeden kaçınmak gerekiyor.

KGM’nin güncel muafiyet listesinde aracın “boş olması” tek başına genel bir zorunlu giriş muafiyeti olarak sayılmıyor.

Buna karşılık yarı römorksuz çekiciler açıkça muafiyet listesinde bulunuyor.

Dolayısıyla:

“Boş araç kantara girmez.”

şeklinde genel bir kural kullanmak doğru değil.

Ayrıca:

Boş araç ile yarı römorksuz çekici aynı kavram değildir.

Sürücünün aracının sınıfını ve KGM’nin yayımladığı muafiyet koşullarını esas alması gerekiyor.

Yabancı Plakalı TIR'lar Kantara Giriyor mu?

Evet.

KGM, yabancı ülkelere kayıtlı araçlara ağırlık ve boyut denetimi konusunda herhangi bir genel istisna uygulanmadığını belirtiyor.

Bu araçlar Karayolları Denetim İstasyonlarına yönlendirilerek gerekli kontrollerden geçiriliyor.

Dolayısıyla:

“Yabancı plakalı TIR kantardan muaftır.”

iddiası doğru değil.

Resmî Plakalı Kamyon ve Çekiciler Muaf mı?

Genel olarak hayır.

KGM, hususi, ticari veya resmî ayrımı yapılmaksızın kamyon ve çekici+yarı römork sınıfı araçların ağırlık ve boyut denetimi için Karayolları Denetim İstasyonlarına girmeleri gerektiğini belirtiyor.

Kanundaki özel muafiyetler ve görev halindeki geçiş üstünlüğüne sahip araçlar için hükümler ise ayrıca geçerli.

Sıvı Yük Taşıyan Tankerlerde Özel Durum

KGM’nin güncel SSS’sinde sıvı ürün taşıyan araçlara ilişkin ayrıca bir açıklama bulunuyor.

Kurum, sıvı ürün nakli yapan kamyon, çekici ve yarı römork sınıfı araçların denetime alındığını, ancak ağırlık yönünden cezai işlem uygulanmadığını belirtiyor.

KGM ayrıca bu araçların takograf ile çalışma-dinlenme süreleri yönünden denetlendiğini ve ihlal tespit edilmesi durumunda ilgili maddeler kapsamında işlem uygulandığını açıklıyor.

Ancak bu özel durum:

“Tanker kantara girmez.”

anlamına gelmiyor.

KGM, denetime girmeyen sıvı ürün nakli yapan araçlara KTK 65/4 kapsamında idari işlem uygulandığını açıkça belirtiyor.

Dolayısıyla sıvı yük taşıyan aracın ağırlık yönünden cezai işleme tabi tutulmaması ile denetim istasyonuna girme yükümlülüğü birbirinden ayrı konular.

Özel İzin Belgesi Olan Araç Kantarı Geçebilir mi?

Hayır.

Özel Yük Taşıma İzin Belgesi veya Özel İzin Belgesi alınması denetim istasyonuna girmeme hakkı vermiyor.

KGM, söz konusu belgelerden birine sahip istisnasız her aracın, izin belgesinde belirtilen taşıma güzergâhındaki Karayolları Denetim İstasyonlarına girerek:

belge, tartı, ölçü ve boyut kontrolü

yaptırmak zorunda olduğunu belirtiyor.

Kontrole girmeden yoluna devam eden araçlara, izin belgesi bulunmasına rağmen KTK 65/4 kapsamında işlem uygulanabiliyor.

Bu nokta özellikle ağır nakliye ve proje taşımacılığı yapan firmalar açısından önemli.

Özel İzin Almadan Yola Çıkılması Halinde Ne Oluyor?

KGM’nin açıklamasına göre Özel Yük Taşıma İzin Belgesi veya Özel İzin Belgesi alması gereken araçların gerekli izin olmadan karayoluna çıkarılması durumunda ilgili kanun hükümleri kapsamında idari para cezası uygulanıyor ve araçlar trafikten men edilebiliyor.

Ayrıca belgede beyan edilen araç, ağırlık, boyut veya güzergâh bilgilerinin kontroller sırasında gerçeğe uymadığının tespit edilmesi halinde de cezai işlem söz konusu olabiliyor.

Şoförlerin Kantar Konusunda En Çok Karıştırdığı 6 Nokta

“Bir kantarda tartıldım, ikincisine girmem.” → YANLIŞ.
KGM, ilgili araçların güzergâhtaki denetim istasyonlarına girmesi gerektiğini belirtiyor.

“Tolerans kadar fazla yükleme hakkım var.” → YANLIŞ.
Tartı toleransı taşıyıcıya verilmiş ek yük hakkı değil.

“Yabancı plakalı araç kantara girmez.” → YANLIŞ.
KGM yabancı plakalı araçlara genel bir istisna uygulanmadığını söylüyor.

“Özel izin belgem varsa kantara girmem.” → YANLIŞ.
Belgedeki güzergâh üzerindeki denetim istasyonlarına giriş zorunlu.

“Bütün çekiciler kantara girmek zorunda.” → YANLIŞ/EKSİK.
Yarı römorksuz çekiciler KGM’nin muafiyet listesinde.

“Boş araç otomatik olarak muaftır.” → KGM BÖYLE BİR GENEL KURAL BELİRTMİYOR.
Boşluk tek başına muafiyet listesinde yer almıyor; araç sınıfı ve açık muafiyetler esas alınmalı.

Sonuç: Kantar Konusunda Tahminle Hareket Etmeyin

KGM’nin güncel açıklamaları, ağırlık ve boyut denetimlerinde bazı yaygın sürücü kabullerinin mevzuatla örtüşmediğini gösteriyor.

Bir araç daha önce başka bir istasyonda tartılmış olsa bile, zorunlu denetim kapsamındaysa güzergâh üzerindeki sonraki denetim istasyonlarına girme yükümlülüğü devam edebiliyor.

Tonajın yasal sınırlar içerisinde olması da zorunlu kontrol noktasını pas geçme hakkı vermiyor.

Bununla birlikte bütün araçları aynı kefeye koymak da yanlış.

EN ÇOK SORULAN SORULAR:

Yarı römorksuz çekiciler, 3.500 kg ve altındaki belirli kamyonet/panelvanlar ve KGM’nin listesinde belirtilen bazı özel amaçlı araçlar için açık muafiyetler bulunuyor.

Tartı toleransı ise taşıyıcıya tanınmış ek yükleme hakkı değil; ölçüm sürecindeki olası sapmalar nedeniyle oluşabilecek mağduriyetleri azaltmaya yönelik teknik bir esneklik.

Bu nedenle sürücü ve filo yöneticisi açısından en güvenli yaklaşım:

Aracın KGM’nin güncel denetim ve muafiyet hükümleri kapsamında olup olmadığını kontrol etmek; zorunlu denetim kapsamındaysa “yüküm yasal”, “boşum” veya “az önce tartıldım” varsayımıyla istasyonu pas geçmemek.

Kaynaklar

Bu haberin ana kaynağı Karayolları Genel Müdürlüğü – “Karayolları Denetim İstasyonlarında Yapılan Denetimler Hakkında Sıkça Sorulan Sorular” sayfasıdır. Kantar giriş zorunluluğu, yeniden tartım, farklı kantar sonuçları, tartı toleransı, muafiyetler, yabancı ve resmî plakalı araçlar, sıvı yükler ve özel izinli taşımalar doğrudan KGM tarafından açıklanıyor.

KGM – Karayolları Denetim İstasyonları SSS