İsveç'te Yeraltında Devrim: Elektrikli Troley Kamyon Sistemi Sahada

İsveç'in kuzeyindeki Kristineberg yer altı madeninde hayata geçirilen proje, 11 Şubat 2026 tarihinde resmen duyuruldu . Üç şirketin ortaklığıyla geliştirilen sistem, Epiroc'un kanıtlanmış bataryalı-elektrikli Minetruck MT42 SG maden kamyonunu temel alıyor ve yüzde 13 eğimli bir rampada başarıyla test edildi .

ABB Global Madencilik İş Hattı Müdürü Max Luedtke, bu gelişmeyi şu sözlerle değerlendirdi:

"Madencilik sektörünün ilk bataryalı-elektrikli troley kamyon sistemini canlı olarak görmek, yalnızca Boliden ve Epiroc ile gerçekleştirdiğimiz işbirliğinin bir sonucu değil, aynı zamanda gerçek bir sektör kilometre taşıdır. ABB eMine konseptini, madenciliğin tüm operasyonuna elektrifikasyon getirmek için başlattık ve Kristineberg'deki tesis, bu yeteneklerin gücünü gösteriyor" .

Nasıl Çalışıyor? Dinamik Şarj ile Sınırsız Menzil

Sistemin kalbinde, kamyonun üzerine monte edilen bir pantograf ve tavandan geçen enerji hattı bulunuyor :

• Dinamik Şarj: Kamyon, rampanın en zorlu kısımlarında (yüklü halde yokuş yukarı çıkarken) havai hattan enerji alıyor

• Sınırsız Menzil: Batarya şarj derdi olmadan, geleneksel dizel kamyonlar kadar uzun mesafelerde çalışabiliyor

• Rejeneratif Frenleme: İnişlerde ve sürüklenme sırasında geri kazanılan enerji bataryada depolanıyor 

• Dijital İkiz: ABB, sistem boyunca voltaj dalgalanmalarına uyum sağlayabilen bir çözüm tasarlamak için ortaklarıyla birlikte tüm senaryoları simüle eden bir dijital ikiz geliştirdi. Sonuç, her an ihtiyaç duyulan yerde gücü ayarlayabilen, akıllı anahtarlama ekipmanına sahip dinamik bir troley sistemidir .

Boliden Kıdemli Geliştirme Mühendisi Patrik Westerlund, sistemin avantajlarını şöyle özetliyor: "Troley çözümü, dizeli elektrik gücüyle değiştirmemize yardımcı olacak. Ve sonuçta, CO? emisyonlarımızı azaltacak ve ton başına maliyeti düşürmemize yardımcı olacak" .

Teknik Altyapı ve Ortaklık Modeli

Her ortak, bu geliştirme sürecine benzersiz bir uzmanlık seti sağladı :

Standartların ve araç arayüzünün tanımı, tüm proje ortakları tarafından ortaklaşa geliştirildi. eMine Troley Sistemi ayrıca, elektrik sistemini izlemek için ABB Ability System 800xA dağıtılmış kontrol sistemiyle entegre edildi .

Devrim Niteliğindeki Avantajlar

ABB, Epiroc ve Boliden ortaklığının duyurduğu verilere göre sistem şu avantajları sunuyor :

Epiroc Yeraltı Bölümü Başkanı Wayne Symes, projenin önemini şu sözlerle vurguladı:

"Birlikte, yakın ortaklıklar içinde dönüşümü hızlandırabilir ve Kristineberg'de yaptığımız gibi madencilik teknolojisi inovasyonunda dik bir eğri yakalayabiliriz. Kısa sürede, yalnızca CO? emisyonlarını azaltmakla kalmayıp, ağır rampada taşımacılıkta bataryalı-elektrikli araçların seyahat mesafesini önemli ölçüde uzatan, işletme maliyetlerini düşüren ve madencilik ortamlarının sağlık ve güvenliğini iyileştiren teknolojiyi uyguladık ve teslim ettik" .

Boliden Boliden Bölgesi Genel Müdürü Peter Bergman ise şunları ekledi: "Son üç yıldır, elektrikli madenin geleceğini bir adım daha yaklaştırmak için ABB ve Epiroc ekipleriyle yakın işbirliği içinde çalıştık. Bizim için en önemli şey elbette teknolojinin operasyonlarımızda çalışması, ancak ortaklarımızla birlikte sistemin diğer madenlerde de kullanılabilmesi için teknoloji geliştirmeyi yönlendirebilmemizin ek değerini de görüyoruz" .

Finansman ve Gelecek Planları

Proje, İsveç yenilik ajansı Vinnova ve "Sürdürülebilir Sanayi" girişiminden mali destek aldı . Bu destek, Boliden'in dünyanın en iklim dostu ve saygın metal tedarikçisi olma vizyonuna katkıda bulunacak .

Boliden, Kristineberg madeninin bir uydusu ve uzantısı olan Rävliden madeninde tam ölçekli, otonom bir elektrikli-troley sistemi uygulamayı planlıyor :

• Epiroc'tan dört adet Minetruck MT42 SG Trolley kamyon siparişi verildi

• Toplam mesafe 750 metre derinlikte 5 kilometre olacak

• Rävliden, geleneksel teknoloji kullanan bir madene göre önemli ölçüde daha az karbon emisyonuna sahip olacak ve yeni madenler için standart belirlemenin bir parçası olacak 

Sektör İçin Anlamı

Bu gelişme, yeraltı madenciliği sektörü için birkaç açıdan devrim niteliğinde:

1. Elektrifikasyonda Kilometre Taşı

Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) göre, toplumun temiz enerji dönüşümü için kritik minerallere olan talep 2030'a kadar 1,5 ila 7 kat artacak . Bu sistem, artan üretim talebiyle düşük karbon hedeflerini dengeleme baskısı altındaki madencilik sektörü için kritik bir çözüm sunuyor.

2. İş Gücü Sağlığı ve Güvenliği

Sistem, yeraltı çalışma ortamının egzoz emisyonu, gürültü ve titreşim olmadan önemli ölçüde iyileştirilebileceğini kanıtlıyor . Bu, maden işçileri için daha sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı anlamına geliyor.

3. Ölçeklenebilirlik

Boliden'in Rävliden'de tam ölçekli uygulama planı, bu teknolojinin ticari olarak ölçeklenebilir olduğunu ve diğer madenlerde de kullanılabileceğini gösteriyor .

4. İşbirliği Modeli

ABB, Epiroc ve Boliden arasındaki bu ortaklık, madencilik sektöründe enerji dönüşümünü hızlandırmak için işbirliğinin ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Max Luedtke'nin belirttiği gibi: "Hiçbir şirket bunu tek başına yapamaz" .

Teknik Özellikler Özeti