SRC Belgesi 2026: SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4 Arasındaki Fark Ne?

Karayoluyla ticari yük veya yolcu taşımacılığında çalışan sürücüler için SRC mesleki yeterlilik belgesi kritik öneme sahip. Ancak SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4 aynı taşımacılık faaliyetlerini kapsamıyor. Özellikle kamyon ve çekici sürücülerinin en çok merak ettiği konulardan biri “SRC3 mü, SRC4 mü gerekli?” sorusu. Kamyonum, 2026 itibarıyla geçerli SRC sistemini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın güncel resmî bilgileri üzerinden inceledi.

Karayolunda ticari amaçla yük ve yolcu taşımacılığı yapan sürücüler açısından ehliyet tek başına yeterli olmayabiliyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 5'inci maddesi gereğince karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin sürücü mesleki yeterlilik belgesi almalarının zorunlu olduğunu belirtiyor.

Peki hangi taşımacılık faaliyetinde hangi SRC belgesi gerekiyor?

SRC1, SRC2, SRC3 ve SRC4 Ne Anlama Geliyor?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın güncel sınıflandırmasına göre SRC belgeleri faaliyet alanına göre dört temel gruba ayrılıyor:

Bu ayrım özellikle kamyon ve çekici sürücüleri açısından önemli.

Kamyon ve Çekici Sürücüsü SRC3 mü, SRC4 mü Almalı?

Burada belirleyici unsur aracın kamyon veya çekici olması değil, gerçekleştirilen taşımanın faaliyet alanı.

Uluslararası eşya-kargo taşımacılığında çalışan sürücüler için SRC3, yurtiçi eşya-kargo taşımacılığında çalışan sürücüler için ise SRC4 belgesi söz konusu.

Yolcu taşımacılığında ise uluslararası faaliyetlerde SRC1, yurtiçi faaliyetlerde SRC2 kullanılıyor.

Dolayısıyla “kamyon kullanıyorum, hangi SRC'yi almalıyım?” sorusunun yanıtı, yapılan taşımanın yurtiçi mi yoksa uluslararası mı olduğuna göre değişiyor.

SRC Belgesi Nasıl Alınıyor?

SRC5 hariç SRC belgelerinin eğitim ve sınav süreçleri, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında yapılan protokol kapsamında yürütülüyor.

SRC eğitimi, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilen eğitim kuruluşlarından alınıyor. Sınav da MEB tarafından gerçekleştiriliyor.

Sınavda başarılı olan kişilerin bilgileri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına aktarılıyor. Ardından belge ücreti tahakkuk ettiriliyor.

Ücret ödendikten sonra SRC belgesi e-Devlet üzerinden karekodlu ve barkodlu olarak alınabiliyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ayrıca fiziki SRC belgesi düzenlemediğini belirtiyor.

Belirli Eski Ehliyet Sahipleri İçin Eğitim ve Sınav Muafiyeti Var

SRC konusunda en fazla yanlış bilginin bulunduğu alanlardan biri de “sınavsız SRC” konusu.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın güncel açıklamasına göre, 25 Şubat 2006 tarihinden en az üç yıl önce alınmış B, C, D veya E sınıfı sürücü belgelerinden birine sahip olan kişiler, eğitim ve sınavdan muaf SRC türü mesleki yeterlilik belgesi için e-Devlet üzerinden doğrudan başvuru yapabiliyor.

Başvurusu onaylanan kişiler belge ücretini yatırdıktan sonra belgelerini e-Devlet üzerinden karekodlu ve barkodlu olarak alabiliyor.

Bu muafiyet düzenlemesi SRC5'i kapsamıyor.

Ayrıca Bakanlığın açıklamasında yükseköğretim kurumlarının sürücü eğitimi veren bölümlerinden mezun olanlara da talep etmeleri halinde ilgili SRC türü mesleki yeterlilik belgesinin eğitim ve sınavdan muaf olarak verilebildiği belirtiliyor.

SRC5 Neden Farklı?

Tehlikeli madde taşımacılığı yapan sürücüler açısından SRC1-SRC4 sınıflandırmasının yanında ayrıca SRC5 bulunuyor.

Türkiye'nin taraf olduğu ADR kapsamında gerek yurtiçinde gerekse ADR'ye taraf ülkelere tehlikeli madde taşıyan sürücülerin SRC5, yani Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitimi Sertifikası bulundurmaları gerekiyor.

SRC5'in eğitim, sınav ve belgelendirme işlemleri SRC1-SRC4'ten farklı bir sistem kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülüyor.

Örneğin tankerle tehlikeli madde taşıyacak sürücülerin ADR Temel Eğitimine ek olarak tanker eğitimini de tamamlamaları gerekiyor.

“Sınavsız SRC” İlanlarına Dikkat

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, sosyal medya ve diğer mecralarda SRC eğitim, sınav ve belgelendirme süreçleri hakkında vatandaşları yanıltıcı ve mevzuata aykırı paylaşımlar bulunduğu konusunda ayrıca uyarıda bulunuyor.

Bu nedenle “herkese sınavsız SRC”, “eğitimsiz SRC” gibi ifadelerle yapılan ilanlar yerine kişinin kendi durumunu resmî kanallardan kontrol etmesi gerekiyor.

Eğitim ve sınav muafiyeti herkese uygulanmıyor; mevzuatta belirtilen koşulları taşıyan kişiler açısından söz konusu.

SRC Belgesi e-Devlet'ten Kontrol Edilebilir

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın e-Devlet hizmetleri içerisinde mesleki yeterlilik belgesi sorgulama/düzenleme, belge doğrulama ve muafiyetli SRC başvurusu hizmetleri bulunuyor.

Sürücülerin özellikle eski belgeler veya muafiyet durumları konusunda internetteki güncel olmayan bilgiler yerine kendi kayıtlarını e-Devlet ve Bakanlığın resmî hizmetleri üzerinden kontrol etmeleri önem taşıyor.

Kamyonum'dan Sürücülere Önemli Hatırlatma

SRC belgesinde temel kriter yalnızca kullanılan aracın türü değil, yapılan taşımacılık faaliyetinin niteliği ve kapsamı.

Özetle:

Uluslararası yolcu → SRC1
Yurtiçi yolcu → SRC2
Uluslararası eşya-kargo → SRC3
Yurtiçi eşya-kargo → SRC4
Tehlikeli madde taşımacılığı → ilgili şartlar kapsamında SRC5

Özellikle uluslararası taşımacılığa başlayacak, faaliyet alanı değişen veya eski ehliyet nedeniyle muafiyet hakkı bulunduğunu düşünen sürücülerin yola çıkmadan önce mevcut belgelerini ve kendi durumlarını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın resmî sistemlerinden kontrol etmeleri gerekiyor.