MMO Genel Kurulu’nda Sert Uyarı: Araç Muayene Sistemi Güvenlikten Uzaklaşıyor

“Araç muayenesi basit, hızlı ve düşük maliyetli olmalı”

Uzun yıllar otomotiv sektöründe görev yaptığını belirten Çevik; araç proje mühendisliği, homologasyon ve yetkili mühendislik alanlarında Otokar ve Renault bünyesinde toplam 30 yılı aşkın deneyime sahip olduğunu ifade etti.

Araç muayenesinin temel amacının kritik güvenlik unsurlarını kontrol etmek olduğunu vurgulayan Çevik, sistemin hızlı, basit ve erişilebilir maliyetli olması gerektiğini ancak Türkiye’de bu prensiplerden uzaklaşıldığını söyledi.

2004 özelleştirmesi ve kaçırılan dönüşüm

Çevik, araç muayene sisteminin 2004 yılında özelleştirilmesi sürecine de değinerek, MMO’nun bu süreci “kamusal hizmet” olduğu gerekçesiyle yargıya taşıdığını ancak sonuç alınamadığını hatırlattı.

2007 yılında devreye alınan sistemin, Avrupa’nın 1996 yılı standartlarına dayandığını belirten Çevik, Avrupa’nın ise teknolojik gelişmelere paralel olarak sistemi güncellediğine dikkat çekti.

Bu kapsamda yürürlüğe giren Directive 2014/45/EU ile birlikte, gelişmiş araç teknolojilerinin denetimi zorunlu hale geldi.

“Yeni nesil araçlar denetlenemiyor”

Çevik’in en kritik uyarısı ise mevcut sistemin teknik yetersizliği oldu:

• On-board diagnostik (OBD) sistemleri etkin şekilde kontrol edilemiyor
• ADAS sistemleri (şerit takip, AEBS, hız limitörü vb.) denetim dışı kalıyor
• Kullanılan ekipman ve altyapı yeni teknolojiye uygun değil

Bu eksikliklerin doğrudan trafik güvenliğini tehdit ettiğini belirten Çevik, son dönemde yaşanan ölümlü kazaların bir kısmının bu denetim zafiyetleriyle ilişkili olabileceğine dikkat çekti.

“Basit bir kontrol, büyük kazayı önleyebilirdi”

Konuşmasında somut örnek de veren Çevik, Antalya’da yaşanan ve çok sayıda can kaybına yol açan kazayı hatırlatarak, hız limitörü gibi temel bir sistemin kontrol edilmesi halinde bu tür kazaların önlenebileceğini ifade etti.

Şeffaflık ve denetim eksikliği vurgusu

Çevik ayrıca:

• 2021 yılından itibaren kusur tablolarının kamuya açıklanmamasını
• Türkiye’de muayene ücretlerinin yüksek olmasını
• Avrupa’daki rekabetçi ve denetimli sistemlerin Türkiye’de bulunmamasını

eleştirerek, mevcut yapının şeffaflık ve rekabetten uzak olduğunu dile getirdi.

“Piyasa gözetimi yapılmıyor”

Araçların tip onayı sonrası denetiminin de kritik olduğunu belirten Çevik, bu sorumluluğun Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na ait olduğunu ancak etkin şekilde yerine getirilmediğini söyledi.

Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamında bu yükümlülükleri kabul ettiğini hatırlatan Çevik, denetim eksikliğinin hukuki boyutunun da bulunduğunu vurguladı.

MMO’ya çağrı: “Süreç başlatılmalı”

Konuşmasının sonunda MMO’ya çağrıda bulunan Çevik, şu adımların atılması gerektiğini ifade etti:

• Bakanlığa resmi başvuru yapılması
• Görevlerin yerine getirilmemesi halinde hukuki sürecin başlatılması
• Araç muayene sisteminin yeniden yapılandırılması

Kritik mesaj: “Bu mesele doğrudan can güvenliği meselesidir”

Ümit Çevik, araç muayene sisteminin yalnızca teknik bir süreç olmadığını, doğrudan insan hayatını ilgilendiren bir kamu güvenliği konusu olduğunu vurgulayarak sözlerini tamamladı.