Dizel Yakıt Katkıları Gerçekten Tasarruf Sağlıyor mu? Yeni Araştırmada Yüzde 3'e Varan Azalma Ölçüldü

Araştırma, bazı katkıların motor verimliliğini artırma potansiyelini ortaya koyarken, sonuçların modern ağır ticari araçlarda gerçek yol koşullarında ayrıca doğrulanması gerektiğine işaret ediyor.

Dizel Yakıt Katkılarının Motor Verimliliğine Etkisi Araştırıldı

Dizel motorlarda yakıt kalitesinin motor performansı, yakıt tüketimi ve egzoz emisyonları üzerindeki etkileri, 2026 yılında yayımlanan yeni bir bilimsel araştırmaya konu oldu.

Nature Portfolio bünyesindeki Scientific Reports dergisinde 26 Ekim 2026 tarihinde yayımlanan Influence of eco-friendly diesel fuel additives on fuel properties, engine performance and exhaust emissions başlıklı çalışma, farklı dizel yakıt katkılarının yakıt özellikleri ve motor performansı üzerindeki etkilerini inceledi.

Rafa? Krakowski, Wojciech Go??biowski ve Grzegorz Zaj?c tarafından gerçekleştirilen araştırmada, çevre dostu alternatifler olarak değerlendirilen dört farklı katkı türü ele alındı.

Araştırmacılar, katkıların yakıtın fiziksel ve kimyasal özelliklerini, yanma kalitesini, özgül yakıt tüketimini, motorun ısıl verimliliğini ve egzoz emisyonlarını nasıl etkilediğini değerlendirdi.

Çalışmanın temel amacı, incelenen katkıların yakıt kalitesini korurken motor performansını ve emisyon özelliklerini iyileştirme potansiyelini belirlemekti.

Dört Farklı Yakıt Katkısı Test Edildi

Araştırmada dört farklı katkı türü kullanıldı.

Bunlar sıvı formdaki etkili mikroorganizmalar, seramik taşıyıcılı etkili mikroorganizmalar, gümüş çözeltisi ve kolloidal nano gümüş olarak sıralandı.

Yakıtların fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelendiği deneylerde hacimsel olarak yüzde 1, yüzde 2 ve yüzde 5 katkı oranları değerlendirildi.

Motor performansı testlerinde ise seçilen yakıt karışımlarıyla yüzde 2 ve yüzde 5 katkı oranları kullanıldı.

Deneyler, doğrudan enjeksiyonlu SW 680/1 dizel motor üzerinde gerçekleştirildi. Motor, 20 ve 30 kW olmak üzere iki farklı güç seviyesinde test edildi.

Çalışma, modern bir Euro 6 çekici üzerinde veya gerçek karayolu taşımacılığı koşullarında gerçekleştirilmedi.

Bu nedenle elde edilen sonuçlar, kullanılan motorun özellikleri ve laboratuvar koşulları çerçevesinde değerlendiriliyor.

Özgül Yakıt Tüketiminde Yüzde 3,09'a Varan Azalma

Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri, belirli katkılı yakıt karışımlarının kullanıldığı deneylerde özgül yakıt tüketiminde ölçülen azalma oldu.

20 kW motor gücünde referans dizel yakıtla 421 g/kWh olarak ölçülen özgül yakıt tüketimi, seçilen katkılı yakıt koşullarında 408 g/kWh seviyesine geriledi.

Bu değişim yaklaşık yüzde 3,09 azalmaya karşılık geliyor.

30 kW motor gücünde ise özgül yakıt tüketimi 366 g/kWh'den 358 g/kWh'ye düştü. Bu sonuç yaklaşık yüzde 2,19 azalma anlamına geliyor.

Özgül yakıt tüketimi, motorun ürettiği birim mekanik enerji başına harcadığı yakıt miktarını ifade ediyor.

Dolayısıyla araştırmada açıklanan g/kWh değerleri, bir kamyonun 100 kilometrede tükettiği litre cinsinden yakıt miktarıyla aynı ölçüm değil.

Araştırmanın Teknik Bulguları

Tablo 1 – Yakıt tüketimi ve motor verimliliği

Teknik parametre	Referans dizel	Katkılı dizel	Değişim
Özgül yakıt tüketimi – 20 kW	421 g/kWh	408 g/kWh	−%3,09
Özgül yakıt tüketimi – 30 kW	366 g/kWh	358 g/kWh	−%2,19
Fren ısıl verimliliği – 20 kW	%20,1	%20,7	+0,6 yüzde puan
Fren ısıl verimliliği – 30 kW	%23,1	%23,7	+0,6 yüzde puan

Tablo notu: Değişim oranları araştırmada bildirilen ölçüm değerlerinden hesaplanmıştır. Sonuçlar belirli katkılı yakıt karışımlarına ve laboratuvar koşullarına aittir.

Araştırmada ölçülen yakıt tüketimi azalması, seçilen katkıların test edilen motorun yakıt kullanım verimliliğini artırabildiğini gösteriyor.

Ancak bu oranların bütün dizel motorlarda, bütün katkı türlerinde veya farklı çalışma koşullarında aynı şekilde gerçekleşeceği sonucuna ulaşılamıyor.

Motorun Isıl Verimliliğinde Artış Kaydedildi

Araştırmada yakıt tüketiminin yanı sıra motorun yakıttan elde ettiği enerjiyi mekanik işe dönüştürme verimliliği de incelendi.

20 kW güç seviyesinde motorun fren ısıl verimliliği yüzde 20,1'den yüzde 20,7'ye yükseldi.

30 kW güç seviyesinde ise aynı değer yüzde 23,1'den yüzde 23,7'ye çıktı.

Her iki çalışma koşulunda da 0,6 yüzde puanlık artış kaydedildi.

Bu sonuçlar, seçilen katkılı yakıt karışımlarının belirli deney koşullarında yakıt enerjisinden daha verimli yararlanılmasına katkı sağlayabildiğini gösterdi.

Bununla birlikte ölçülen verimlilik artışlarının farklı motor teknolojilerinde aynı şekilde gerçekleşeceği söylenemiyor.

Setan Sayısında Artış Gözlendi

Araştırmada dizel yakıtın yanma özellikleri açısından önemli parametrelerden biri olan setan sayısı da değerlendirildi.

Referans dizel yakıtın setan sayısı 54,73 olarak ölçüldü.

Seramik taşıyıcılı etkili mikroorganizma içeren yakıt karışımlarında setan sayısı 55,83 ile 55,97 arasında gerçekleşti.

Düşük katkı oranlarında gümüş çözeltisi kullanılan karışımlarda ise setan sayısı 55,70 ile 55,83 arasında ölçüldü.

Tablo 2 – Yakıt karışımlarında setan sayısı

Yakıt türü	Ölçülen setan sayısı
Referans dizel	54,73
Seramik taşıyıcılı etkili mikroorganizma katkılı yakıt	55,83–55,97
Gümüş çözeltisi katkılı yakıt (düşük oranlar)	55,70–55,83

Setan sayısı, dizel yakıtın sıkıştırma sonrasında tutuşma davranışını değerlendirmede kullanılan temel özelliklerden biri olarak biliniyor.

Araştırma, seçilen katkıların yakıtın tutuşma kalitesini iyileştirme potansiyeli bulunduğunu gösterdi.

Ancak setan sayısındaki artışın tek başına her motorda aynı oranda yakıt tasarrufu sağlayacağı anlamına gelmediği dikkate alınmalı.

Egzoz Emisyonlarında da Azalma Bildirildi

Araştırmacılar, yakıt katkılarının egzoz emisyonları üzerindeki etkilerini de değerlendirdi.

Seçilen katkılı yakıtlarla gerçekleştirilen deneylerde azot oksit (NOx), karbonmonoksit (CO) ve karbondioksit (CO?) emisyonlarında azalmalar bildirildi.

Araştırmada bu sonuçların motor gücünde olumsuz bir değişim yaşanmadan elde edildiği belirtildi.

Bununla birlikte emisyonlardaki değişimlerin kullanılan katkı türüne, katkı oranına ve motorun çalışma koşullarına bağlı olarak farklılık gösterebildiği dikkate alınmalı.

Dolayısıyla çalışma, bütün dizel yakıt katkılarının her motor tipinde veya her çalışma koşulunda egzoz emisyonlarını azaltacağını kanıtlamıyor.

EN 590 Yakıt Kalitesi Gereklilikleri Değerlendirildi

Araştırmada katkılı yakıtların Avrupa'da otomotiv dizel yakıtları için kullanılan EN 590 standardının ilgili kalite gereklilikleriyle uyumu da incelendi.

Yakıt yoğunluğu, damıtma özellikleri, bakır korozyonu, setan sayısı ve soğuk filtre tıkanma noktası gibi parametreler değerlendirildi.

Araştırmacılar, test edilen katkıların incelenen EN 590 yakıt kalitesi gerekliliklerine uyumu olumsuz etkilemediğini bildirdi.

Yakıtın yoğunluğu ve uçuculuk özelliklerinde ise sınırlı değişimler gözlendi.

Bununla birlikte belirli yakıt özelliklerinin standart gerekliliklerine uygun bulunması, bütün katkılı yakıt karışımlarının EN 590 standardının tüm koşullarını karşıladığını veya her araç üreticisi tarafından kullanım için onaylandığını göstermiyor.

Deneyin Teknik Kapsamı

Tablo 3 – Araştırmanın deney koşulları

Teknik özellik	Araştırmada kullanılan koşul
Motor	SW 680/1 dizel motor
Enjeksiyon sistemi	Doğrudan enjeksiyon
Test güçleri	20 ve 30 kW
İncelenen katkı türü	4
Yakıt özellikleri için katkı oranları	Hacimce %1, %2 ve %5
Motor performansı için katkı oranları	Hacimce %2 ve %5
İncelenen emisyonlar	NOx, CO ve CO?
Yakıt kalite referansı	EN 590'ın incelenen parametreleri
Test ortamı	Motor laboratuvarı
Modern Euro 6 çekici testi	Yapılmadı
Gerçek yol testi	Yapılmadı

Bu deney koşulları, araştırmanın sonuçlarının hangi teknik kapsamda değerlendirilebileceğini ortaya koyuyor.

Ağır Ticari Araçlarda Yakıt Tasarrufu Açısından Ne Anlama Geliyor?

Yakıt tüketimi, ağır ticari araç işletmelerinin başlıca operasyonel maliyetleri arasında bulunuyor.

Bu nedenle dizel yakıtın yanma özellikleri, motor verimliliği ve yakıt kalitesiyle ilgili bilimsel araştırmalar karayolu taşımacılığı sektörü açısından önem taşıyor.

Ancak 26 Ekim 2026 tarihli araştırma, modern bir ağır ticari araç filosunda gerçekleştirilmiş saha çalışması değil.

Araştırmada kullanılan SW 680/1 motorun özellikleri, test edilen güç seviyeleri ve katkı oranları, elde edilen sonuçların hangi koşullarda geçerli olduğunu belirliyor.

Modern ağır ticari araçlarda yakıt tüketimi; motor teknolojisi, araç yükü, güzergâh, sürüş koşulları, bakım durumu ve yakıt özellikleri gibi birçok değişkenden etkileniyor.

Bu nedenle laboratuvar ortamında özgül yakıt tüketiminde ölçülen yüzde 2,19 ile yüzde 3,09 arasındaki azalmanın, bir TIR'ın gerçek yol koşullarındaki yakıt tüketiminde aynı oranda tasarruf sağlayacağı söylenemiyor.

Araştırmada kullanılan katkı maddeleri de piyasada satılan bütün premium dizel yakıtlarla aynı bileşime sahip değil.

Dolayısıyla çalışma, belirli katkı türlerinin potansiyel etkilerine ilişkin bilimsel bulgular sunuyor; herhangi bir akaryakıt markasının veya ticari katkı ürününün diğerlerinden üstün olduğunu kanıtlamıyor.

Uzun Dönemli Motor Etkileri Henüz Ortaya Konulmadı

Araştırmada yakıt katkılarının belirli motor performansı ve emisyon parametreleri üzerindeki etkileri incelendi.

Ancak katkıların uzun dönemli kullanımda enjektörler, yakıt pompaları, filtreler ve diğer yakıt sistemi bileşenleri üzerindeki etkileri bu çalışmayla kesin olarak ortaya konulmadı.

Özellikle gümüş ve nano gümüş içeren katkıların modern ağır ticari araç yakıt sistemlerinde uzun süreli kullanımının güvenli olduğu sonucuna bu araştırmaya dayanılarak ulaşılamıyor.

Ağır ticari araçlarda kullanılacak yakıt ve katkıların araç üreticisinin teknik gereklilikleri ve kullanım onayları çerçevesinde değerlendirilmesi önem taşıyor.

Araştırma, Yakıt Katkılarının Potansiyelini Ortaya Koydu

26 Ekim 2026 tarihinde Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışma, çevre dostu olarak değerlendirilen bazı dizel yakıt katkılarının motor verimliliği ve yakıt özellikleri üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceğini gösterdi.

Belirli deney koşullarında özgül yakıt tüketiminde yüzde 3,09'a varan azalma, fren ısıl verimliliğinde artış ve bazı egzoz emisyonlarında düşüş kaydedildi.

Bununla birlikte sonuçlar, kullanılan motor ve laboratuvar koşullarıyla sınırlı bulunuyor.

Araştırma, katkıların modern ağır ticari araçlarda uzun dönemli kullanımını, yakıt sistemi dayanıklılığı üzerindeki etkilerini veya gerçek taşımacılık operasyonlarında sağlayabilecekleri ekonomik faydaları kesin olarak ortaya koymuyor.

Bu nedenle farklı motor teknolojileri, kullanım koşulları ve uzun dönemli saha testlerini kapsayan yeni araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.

Çalışma, dizel yakıt katkılarının motor performansı üzerindeki etkilerine ilişkin yeni bilimsel veriler sunarken, yakıt tasarrufu iddialarının kullanılan araç ve gerçek çalışma koşullarına uygun testlerle doğrulanmasının önemini de ortaya koyuyor.

---

ARAŞTIRMANIN KAYNAĞI

Bilimsel yayın: Scientific Reports – Nature Portfolio

Makale: Influence of eco-friendly diesel fuel additives on fuel properties, engine performance and exhaust emissions

Araştırmacılar: Rafa? Krakowski, Wojciech Go??biowski, Grzegorz Zaj?c

Yayımlanma tarihi: 26 Ekim 2026

DOI: 10.1038/s41598-026-76167-8

Orijinal bilimsel araştırma:

https://www.nature.com/articles/s41598-026-76167-8

Bilimsel yayın notu: Araştırma, hakem değerlendirmesinden geçmiş erken erişim sürümünde yayımlanmıştır. Son yayın sürümünde editoryal değişiklikler yapılabilir.