DAF XD Electric, Soğutucu Treyleri de Bataryasından Besleyecek

Marks & Spencer, 10 adet DAF XD Electric çekiciyi filosuna katıyor. Araçlardan biri, soğutucu treylerin ünitesine kamyonun ana çekiş bataryasından elektrik sağlayan yeni inverter teknolojisiyle donatıldı.

İngiliz perakende şirketi Marks & Spencer (M&S), lojistik operasyonlarında kullanmak üzere 10 adet DAF XD Electric çekiciyi filosuna katmaya başladı. Elektrikli araçlar, şirketin gıda ile moda, ev ve kişisel bakım ürünlerinin dağıtım operasyonlarında görev yapacak.

M&S’in lojistik iştiraki Gist ile yürüttüğü filoya katılım programı kapsamında beş araç halihazırda hizmete alınırken, diğer beş aracın da 2026 yılı içinde operasyonlara dahil edilmesi planlanıyor. Yeni yatırım, şirketin elektrikli ağır ticari araçları sınırlı pilot çalışmalardan çıkararak günlük dağıtım operasyonlarının bir parçası haline getirme sürecinde yeni bir aşamayı temsil ediyor.

Soğutma ünitesinin enerjisi kamyondan sağlanacak

Projenin en dikkat çekici bölümünü, araçlardan birinde kullanılan entegre inverter teknolojisi oluşturuyor.

Sistem, DAF XD Electric’in ana çekiş bataryasındaki doğru akımı alternatif akıma dönüştürerek treylerin soğutma ünitesine elektrik sağlıyor. Böylece sıcaklık kontrollü taşımacılıkta soğutma ünitesini çalıştırmak için kullanılan ayrı bir dizel motor ihtiyacı ortadan kaldırılabiliyor.

DAF ve M&S, uygulamanın Birleşik Krallık’ta bir DAF kamyonu üzerinde gerçekleştirilen bu türdeki ilk inverter uygulaması olduğunu belirtiyor. Teknoloji, elektrikli taşımacılığın yalnızca çekiciyi değil, frigorifik treylerin enerji tüketen yardımcı sistemlerini de kapsayacak şekilde genişleyebileceğini gösteriyor.

Beş batarya paketiyle 462 kWh kullanılabilir kapasite

Filoya katılan DAF XD Electric çekicilerde toplam 525 kWh enerji depolama kapasitesine sahip beş batarya paketi bulunuyor. Bataryaların kullanılabilir kapasitesi ise 462 kWh olarak açıklanıyor.

DAF’ın verdiği bilgilere göre operasyonlarda kullanılmaya başlanan araç, gerçek kullanım koşullarında tek şarjla yaklaşık 300 mile, yani yaklaşık 483 kilometreye kadar menzil sağlayabiliyor. Planlanan günlük kullanım mesafesinin; rota, yük ağırlığı ve işletme koşullarına bağlı olarak 250-300 mil, yaklaşık 402-483 kilometre arasında değişmesi bekleniyor.

Araçların 32 ila 42 ton arasındaki toplam ağırlıklarda çalıştırılması ve her birinin yılda yaklaşık 100 bin kilometre yol katetmesi planlanıyor. Kısa ve orta mesafeli dağıtım rotalarında kullanılacak çekiciler, operasyonun yapısına göre tek veya çift vardiya halinde çalışabilecek.

Beş araç gıda, beş araç diğer ürünlerin dağıtımında

On araçlık filonun beş adedi moda, ev ve kişisel bakım ürünlerinin dağıtımına, diğer beş adedi ise perakende gıda taşımacılığına ayrılacak.

Öngörülebilir rotalar ve araçların düzenli olarak dağıtım merkezlerine dönmesi, şarj programlarının depo operasyonlarıyla birlikte planlanmasını kolaylaştırıyor. Bununla birlikte frigorifik taşımacılıkta soğutma ünitesinin de çekiş bataryasından beslenmesi, rota ve enerji yönetiminin daha ayrıntılı yapılmasını gerektiriyor.

Soğutma için harcanan enerji; dış ortam sıcaklığı, treyler yalıtımı, kapı açılma sıklığı, yük miktarı ve teslimat süresi gibi değişkenlere bağlı olarak aracın kullanılabilir menzilini etkileyebiliyor.

İki yıllık elektrikli kamyon denemesinin ardından geldi

M&S’in yeni yatırımı, şirketin DAF LF Electric ile yürüttüğü 24 aylık sıcaklık kontrollü ve çok duraklı dağıtım denemesinin ardından geldi.

DAF, söz konusu programın elektrikli kamyonların yoğun perakende dağıtım operasyonlarının gerekliliklerini karşılayabildiğini gösterdiğini belirtiyor. Yeni XD Electric filosuyla şirket, tek araçlı deneme sürecinden daha geniş kapsamlı ticari kullanıma geçiyor.

M&S Grup Filo Müdürü Mick Pethard, elektrikli kamyonların artık yalnızca test edilmediğini, operasyon ölçeğinin büyütüldüğünü belirterek gerçek kullanım menzili ve sürücülerin araçlara yönelik olumlu geri bildirimlerinin elektrikli çekicileri ana akım lojistik operasyonları için daha uygulanabilir hale getirdiğini ifade etti.

eFREIGHT 2030 kapsamında destekleniyor

Araçlardan beşi, Birleşik Krallık hükümetinin sıfır emisyonlu ağır ticari araçlar ve şarj altyapısı programının bir parçası olan eFREIGHT 2030 projesi kapsamında destekleniyor.

Program, Birleşik Krallık Ulaştırma Bakanlığı tarafından finanse ediliyor ve Innovate UK iş birliğiyle yürütülüyor. Proje; sıfır emisyonlu ağır ticari araçların ve bunlara hizmet verecek şarj altyapısının gerçek operasyon koşullarında kullanımını hızlandırmayı amaçlıyor.

Türkiye’deki frigorifik taşımacılık açısından ne ifade ediyor?

DAF’ın yeni uygulaması, elektrikli ağır ticari araç dönüşümünün yalnızca dizel motorun elektrikli güç aktarma sistemiyle değiştirilmesinden ibaret olmadığını gösteriyor.

Soğuk zincir taşımacılığında çekici ve treylerin enerji sistemlerinin bütünleşmesi;

• ayrı dizel soğutma motorlarının kullanımının azaltılması,

• şehir içi ve gece teslimatlarında gürültünün düşürülmesi,

• yakıt ve enerji tüketiminin merkezi olarak izlenmesi,

• çekici ile treyler arasında daha gelişmiş enerji yönetimi kurulması

açısından önemli bir gelişme olabilir.

Ancak Türkiye’de benzer sistemlerin yaygınlaşması; yüksek güçlü şarj altyapısı, elektrik fiyatları, araçların günlük kilometresi, frigorifik ünitenin enerji ihtiyacı ve filoların yatırım geri dönüş süreleriyle doğrudan bağlantılı olacaktır.

DAF XD Electric ile gerçekleştirilen bu uygulama, elektrikli frigorifik taşımacılığın pilot projelerden günlük lojistik operasyonlarına geçmeye başladığını gösteren güncel örneklerden biri olarak öne çıkıyor.

Kaynak: DAF Trucks UK, Marks & Spencer
Resmî açıklama tarihi: 27 Temmuz 2026