Kapıkule'de TIR Şoförleri Kontak Kapattı: Schengen Krizi Avrupa Taşımacılığını Vurdu, Üç Bakanlık Harekete Geçti

Türkiye ile Avrupa arasındaki uluslararası kara yolu taşımacılığında uzun süredir gündemde olan Schengen vizesi sorunu, Edirne'deki sınır kapılarında TIR sürücülerinin eylemleriyle yeniden gündemin ilk sıralarına taşındı.

Avrupa ülkelerine ihracat yükü taşıyan sürücüler, Schengen bölgesinde uygulanan 180 günlük dönem içerisinde en fazla 90 gün kalış kuralının mesleki faaliyetlerini sınırlandırdığını belirterek Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala sınır kapılarında kontak kapattı.

Bulgaristan'a açılan Kapıkule ve Hamzabeyli ile Yunanistan'a açılan İpsala sınır kapılarında gerçekleştirilen eylemler sırasında TIR giriş ve çıkışları zaman zaman durdu. Uluslararası nakliye firmalarının temsilcileri de Kapıkule'de sürücülerle bir araya gelerek yaşanan sorunları değerlendirdi.

Sorunun Merkezinde 180 Günde 90 Gün Kuralı Var

Schengen bölgesinde kısa süreli kalışlar için uygulanan 90/180 gün kuralı, üçüncü ülke vatandaşlarının herhangi bir 180 günlük dönem içerisinde en fazla 90 gün kalabilmesini öngörüyor.

Bu sınırlama, uluslararası kara yolu taşımacılığı yapan Türk sürücülerin Avrupa seferlerini planlamasında önemli bir sorun oluşturuyor.

Özellikle yıl boyunca düzenli olarak Avrupa ülkelerine yük taşıyan sürücüler, geçerli vizeleri bulunsa bile izin verilen kalış sürelerini doldurmaları halinde yeni seferlerinde Schengen bölgesine giriş yapamama riskiyle karşılaşıyor.

Sürücüler, yükleme ve boşaltma işlemleri, sınır geçişleri ve taşıma operasyonları nedeniyle Avrupa'da geçirdikleri sürelerin mesleki faaliyetlerinin bir parçası olduğunu vurguluyor.

Burada dikkat çeken temel ayrım, vizenin geçerlilik süresi ile Schengen bölgesinde izin verilen toplam kalış süresinin aynı olmaması. Uzun süreli ve çok girişli vize sahibi olmak, tek başına 90/180 gün sınırlamasını ortadan kaldırmıyor.

Sürücüler: "Biz Ticaret Yapıyoruz, Gezmeye Gitmiyoruz"

Kapıkule'deki eyleme katılan TIR sürücülerinden Tuğrul Bozkurt, uygulamanın uluslararası taşımacılık yapan sürücüleri zor durumda bıraktığını belirterek Bulgaristan tarafından geri çevrilen araçlar bulunduğunu söyledi.

Bozkurt, sürücülerin turist olarak değil, ticari faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla Avrupa ülkelerine gittiklerini vurgulayarak sorunlarına çözüm bulunmasını istedi.

Bir diğer sürücü Burak Vural da yaşanan vize sorunlarının yalnızca sürücüleri değil, Türkiye'nin ithalat ve ihracat faaliyetlerini de olumsuz etkilediğini ifade etti.

Sürücüler, uluslararası taşımacılık faaliyetlerinin turistik seyahatlerden farklı değerlendirilmesini ve profesyonel sürücülere yönelik kolaylaştırıcı bir düzenleme oluşturulmasını talep ediyor.

Gündeme gelen çözüm önerileri arasında izin verilen kalış süresinin 120 güne çıkarılması veya uluslararası taşımacılık yapan profesyonel sürücülere özel bir vize düzenlemesi oluşturulması bulunuyor.

Üç Bakanlık Schengen Sorunu İçin Devrede

Sınır kapılarındaki eylemlerin ardından Ticaret Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı sorunun çözümüne yönelik diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı.

Ticaret Bakanlığı tarafından 29 Ekim'de yapılan açıklamada, uluslararası taşımacılık sektörünün karşılaştığı vize sorunlarının üç bakanlık tarafından koordinasyon içerisinde takip edildiği bildirildi.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile koordinasyon halinde Bulgaristan makamları ve Avrupa Komisyonu yetkilileri nezdinde girişimlerde bulunduğu belirtildi.

Görüşmelerde profesyonel sürücülerin Schengen vizesine erişiminin kolaylaştırılması, başvuru süreçlerinin hızlandırılması ve geçiş işlemlerinde kolaylık sağlanması talepleri gündeme getirildi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Bulgaristan'daki muhataplarıyla gerçekleştirdiği görüşmelerde sınır geçişlerinin hızlandırılması ve sürücülerin karşılaştığı sorunların giderilmesi ele alındı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da Bulgaristan Ulaştırma Bakanı'na Türkiye'nin uluslararası kara yolu taşımacılığına ilişkin beklentilerini iletti.

Bulgaristan: Schengen Kurallarını Tek Başımıza Değiştiremeyiz

Diplomatik görüşmelerde Bulgaristan makamlarının, 90/180 gün uygulamasının Schengen sistemi kapsamında yürütüldüğünü ve bu kurala ulusal düzeyde tek taraflı müdahale edilemeyeceğini ifade ettiği bildirildi.

Bununla birlikte konunun Avrupa Komisyonu nezdinde gündeme getirilmesi ve uygulamada kolaylaştırıcı adımlar atılmasına yönelik girişimlerin değerlendirilmesi üzerinde duruldu.

Bu gelişme, Türk TIR sürücülerinin karşılaştığı sorunun yalnızca Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ikili görüşmelerle değil, Avrupa Birliği düzeyindeki düzenlemeler ve uygulamalar çerçevesinde ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Bakan Bolat, UND ile Görüştü

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) Başkanlar Kurulu ile telekonferans yöntemiyle görüşerek sektörde yaşanan gelişmeleri değerlendirdi.

Görüşmede, Schengen bölgesinde uygulanan 180 gün içinde 90 gün kalış kuralının sürücüler ve uluslararası taşımacılık operasyonları üzerindeki etkileri ele alındı.

Bakan Bolat'ın, Bulgaristan makamları ve Avrupa Birliği kurumları nezdinde yürütülen diplomatik girişimler hakkında sektör temsilcilerine bilgi verdiği aktarıldı.

Bakanlık, Türkiye'nin dış ticaretinin kesintisiz sürdürülmesi, ihracat yüklerinin zamanında teslim edilmesi ve Türkiye ile Avrupa arasındaki tedarik zincirinin devamlılığının sağlanmasının öncelikli konular arasında bulunduğunu vurguladı.

Vize Sorunu Nakliye Operasyonlarını Nasıl Etkiliyor?

Schengen bölgesindeki kalış süresi sınırlaması, özellikle Avrupa'ya düzenli sefer gerçekleştiren nakliye firmalarının sürücü ve araç planlamalarını doğrudan etkiliyor.

Sürücünün izin verilen kalış süresini doldurması, aynı sürücüyle yeni bir Avrupa seferi yapılmasını engelleyebiliyor. Bu durumda firmalar, uygun vize ve kalış hakkına sahip başka sürücülerle operasyonlarını sürdürmek zorunda kalabiliyor.

Sınır kapılarında yaşanan beklemeler ve geri çevrilme durumları ise teslimat takvimlerinin aksaması, araçların planlanan seferlerini gerçekleştirememesi ve operasyonel maliyetlerin artması riskini beraberinde getiriyor.

Özellikle zamanında teslimatın kritik önem taşıdığı otomotiv, sanayi ve üretim tedarik zincirlerinde sınır geçişlerindeki belirsizlikler, taşımacılık faaliyetlerinin planlanmasını güçleştirebiliyor.

Bununla birlikte son eylemlerin Türkiye'nin dış ticaretine verdiği toplam ekonomik zarara ilişkin doğrulanmış bir resmî tutar henüz açıklanmış değil.

Ticaret Bakanlığından Nakliyecilere Uyarı

Ticaret Bakanlığı, diplomatik girişimler sürerken nakliye firmaları ve sürücülere mevcut Schengen kurallarına uyulması çağrısında bulundu.

Bakanlık açıklamasında, sınır kapılarında yeni yoğunlukların ve mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi için firmaların sefer ve sürücü planlamalarını yürürlükteki vize kuralları ile kalış sürelerini dikkate alarak yapmalarının önem taşıdığı belirtildi.

Bu uyarı, çözüm arayışları devam etse de mevcut kalış süresi sınırlamasının yürürlükte olduğunu gösteriyor.

Gözler Avrupa Komisyonu'nda: Kalıcı Çözüm Sağlanacak mı?

Kapıkule, Hamzabeyli ve İpsala'daki eylemler, uluslararası kara yolu taşımacılığında profesyonel sürücülerin Schengen uygulamaları nedeniyle yaşadığı sorunları bir kez daha gündeme taşıdı.

Sınır geçişlerinin yeniden normalleşmesi, sürücülerin karşılaştığı vize ve kalış süresi sorununun kalıcı olarak çözüldüğü anlamına gelmiyor.

Türkiye'nin Avrupa ile gerçekleştirdiği kara yolu taşımacılığının kesintisiz sürdürülebilmesi açısından profesyonel sürücülerin mesleki faaliyetlerinin dikkate alındığı, öngörülebilir ve uygulanabilir bir düzenleme ihtiyacı öne çıkıyor.

29 Ekim itibarıyla Türkiye'nin ilgili bakanlıkları tarafından yürütülen diplomatik girişimler devam ederken, profesyonel sürücülere yönelik yeni bir Schengen kalış süresi istisnası veya özel vize düzenlemesinin kabul edildiğine ilişkin resmî bir karar açıklanmış değil.

Sektörün gözü şimdi Bulgaristan makamları ve Avrupa Komisyonu ile yürütülen görüşmelerden çıkacak sonuçlara çevrilmiş durumda.