RUS MOTORİNİ TÜRKİYE'YE YÖNELDİ: KÜRESEL DİZEL FİYATLARI DÜŞECEK Mİ?

ABD Başkanı Donald Trump'ın açıkladığı plana göre Rusya'nın ilk aşamada 300 bin metrik ton, kasım ayında 500 bin ton ve sonrasında 1 milyon ton motorini uluslararası piyasalara sunması öngörülüyor.
Ancak enerji piyasası uzmanları, bu miktarların küresel arz açığı karşısında sınırlı kalabileceği görüşünde.
Özellikle Rus rafinerilerindeki üretim sorunları, tanker taşımacılığı maliyetleri ve jeopolitik riskler, ihracatın beklenen ölçüde artmasının önündeki başlıca engeller arasında gösteriliyor. 
Türkiye'ye yönelen tanker dikkat çekti
Gelişmenin Türkiye açısından en önemli boyutu, Rus motorin sevkiyatlarının yeniden Türkiye'ye yönelmeye başlaması.

Reuters'ın 20 Ekim tarihli haberinde Kpler ve LSEG gemi takip verilerine dayanılarak, Rusya'nın Baltık Denizi kıyısındaki Primorsk Limanı'ndan 14 Ekim'de ayrılan Dolunay adlı tankerin varış noktasının Alanya olarak bildirildiği aktarıldı.

Tankerin yaklaşık 300 bin varil motorin taşıdığı belirtiliyor.

Aynı dönemde Rusya'dan hareket eden başka bir tankerin de Brezilya'ya yöneldiği bildirildi.

Ancak geminin Türkiye'ye yönelmiş olması, yükün teslim edildiği veya iç piyasaya sunulduğu anlamına gelmiyor. Reuters'ın haberinde varış ve yükleme bilgileri bulunurken Türkiye'deki nihai teslimata ilişkin doğrulanmış bir bilgi yer almıyor.

Kpler verilerine göre Türkiye, 2026 yılı içinde Rusya'dan yüklenen motorinin yaklaşık yüzde 34'ünün yöneldiği ülke konumunda bulunuyor. Brezilya'nın payı yüzde 24, Fas'ın payı ise yüzde 10 olarak aktarılıyor. 

Enerji ve emtia veri şirketi Kpler'in politika ve jeopolitik riskler yöneticisi Michelle Brouhard'a göre, küresel dizel fiyatlarının belirgin biçimde rahatlaması için piyasaya günlük yaklaşık 400 bin varil ilave motorin sunulması gerekiyor.
Danışmanlık şirketi Baringa'nın başekonomisti Caspian Conran ise fiyatlarda hızlı bir gevşeme için günlük yaklaşık 850 bin varil ek arz gerektiğini değerlendiriyor.
Rusya'nın ilk aşamada açıklanan yaklaşık 2,25 milyon varillik ihracatı bir aya yayıldığında günlük ortalama yaklaşık 75 bin varile karşılık geliyor.
Bu miktar, uzmanların piyasanın rahatlaması için gerekli gördüğü ilave arzın oldukça altında kalıyor.
Dolayısıyla Rus motorininin yeniden pazara girmesi fiyatlar üzerinde olumlu etki yaratabilecek olsa da bunun kalıcı ve belirgin bir düşüş sağlayacağı henüz söylenemiyor. 

Tanker şirketi Braemar'dan analist Mary Melton, bazı tahminlere göre Rus rafineri kapasitesinin yüzde 45'e kadar olan bölümünün devre dışı bulunabileceğine işaret ediyor.
Bu oran kesinleşmiş bir resmi kapasite verisi değil, piyasa analistlerinin değerlendirmesi niteliğinde.
Öte yandan Karadeniz'deki güvenlik riskleri, yüksek tanker navlunları ve bazı armatörlerin yaptırım endişeleri de sevkiyatların önünde engel oluşturuyor.
ABD'nin Rus yakıtına yönelik bazı yaptırımları geçici olarak kaldırmasına karşın Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık'ın Rus yakıt ithalatına yönelik kısıtlamaları devam ediyor. 

Rusya ihracatı artırabileceğini savunuyor
Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak ise ülkesinin motorin ihracatını artırma kapasitesine sahip olduğunu açıkladı.
Novak'ın 12 Ekim'de yaptığı açıklamaya göre Rusya, yıl sonuna kadar aylık 3 ila 3,5 milyon metrik ton motorin ihracatı seviyesine yeniden ulaşabilir.
Ancak bu açıklama bir hedef ve kapasite değerlendirmesi niteliğinde. Söz konusu miktarın gerçekleştiği henüz doğrulanmış değil.
Rusya'nın ihracatı artırma beklentisi ile uluslararası piyasa uzmanlarının arz kapasitesine ilişkin değerlendirmeleri arasında belirgin bir farklılık bulunuyor. 

Türkiye'de motorin fiyatları yalnızca küresel arz ve talebe bağlı değil. Uluslararası ürün fiyatları, döviz kuru, vergiler ve fiyatlandırma mekanizmaları da nihai fiyat üzerinde etkili.
Örneğin, 100 kilometrede 30 litre motorin tüketen bir çekicinin yakıt gideri, litre fiyatındaki her 1 TL değişimde 100 kilometrede 30 TL, 10 bin kilometrede ise 3 bin TL değişiyor.
Bu hesap yalnızca örnek tüketim üzerinden yapılmıştır; bütün çekicilerin gerçek tüketimini temsil etmiyor.
Dolayısıyla nakliyeciler açısından önemli olan yalnızca küresel fiyatların düşüp düşmeyeceği değil, bu değişimin Türkiye'deki motorin maliyetlerine hangi ölçüde yansıyacağı.

Rusya'nın ihracatını artırması bu baskıyı hafifletebilir. Ancak piyasadaki dengenin yeniden kurulması, üretim kapasitesinin toparlanmasına ve sevkiyatların sürdürülebilir biçimde gerçekleştirilmesine bağlı olacak.
Bu nedenle Türkiye'deki nakliyeciler açısından mevcut gelişme kesinleşmiş bir motorin indirimi anlamına gelmiyor.
Sonuç olarak, Rus motorininin Türkiye'ye yeniden yönelmesi önemli bir tedarik gelişmesi. Ancak küresel dizel fiyatlarında kalıcı bir düşüş için henüz yeterli güvence bulunmuyor. 
Kaynaklar: Reuters, 20–21 Ekim 2026; Kpler ve LSEG gemi takip verileri (Reuters aracılığıyla); Uluslararası Enerji Ajansı değerlendirmeleri.