Eskişehir’de yerli üretim hızlı tren heyecanı

Türkiye’nin 158 yıllık demiryolu tarihinde ilk cer atölyesinin kurulduğu, ilk yerli buharlı lokomotif Karakurt’un imal edildiği Eskişehir, geçen ay açıklanan ”Milli Tren Projesi” kapsamında yüksek hızlı trenlerin üretilecek kent olmasının da heyecanını yaşıyor.

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Eskişehir’in demiryoluyla tanışması 1894’de İstanbul-Bağdat demiryolu hattının kentten geçmesiyle başladı.

Aynı tarihte Almanlar tarafından Anadolu-Bağdat demiryoluyla ilgili buharlı lokomotif ve vagon tamiri ihtiyacını karşılamak üzere Eskişehir’de Anadolu-Osmanlı Kumpanyası adı verilen küçük atölye kurularak bugünkü Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii AŞ’nin (TÜLOMSAŞ) temeli atıldı.

Anadolu-Osmanlı Kumpanyası’nın adı 20 Mart 1920’de Kuva-i Milliye tarafından adı “Eskişehir Cer Atölyesi” olarak değiştirildi.

Eskişehir Cer Atölyesi’nde, 1925-1928 yıllarında Kazanhane, Çarkhane, Marangozhane, Köprü, Demiryolu Makası, Kantar ve yol emniyeti ile ilgili malzemeler üretecek birimler hizmete girerek dışa bağımlılığın kırılması adına önemli yol katedilir. O yıllarda Eskişehir’de yılda 3-4 lokomotif ve 30 adet yolcu ve yük vagonu tamiri gerçekleştiriliyordu.

Eskişehir Cer Atölyesi, 1958 yılında ”Eskişehir Demiryolu Fabrikası” adıyla yeni hedefler için organize edilir. Bu hedef doğrultusunda 1961 yılında, 1915 beygir gücünde, 97 ton ağırlığında, 70 kilometre/saat hız yapabilen ilk Türk buharlı lokomotifi Karakurt imal edilir. O tarihten bu yana demiryolu sektöründe önemli bir ivme kazanan Eskişehir’de, 17 Aralık 2013’te açıklanan “Milli Tren Projesi” kapsamında yüksek hızlı trenler üretilecek.
TÜLOMSAŞ’ın üreteceği hızlı tren sürecinde paydaşlardan biri de kentteki raylı sistem üreticilerini bir araya getiren Eskişehir Raylı Sistemler Kümesi olacak. Bunlarla birlikte Anadolu Üniversitesi (AÜ) tarafından hayata geçirilecek ve kurulum süreci devam eden ”Ulusal Raylı Sistemler Araştırma ve Test Merkezi” (URAYSİM) ise raylı sistemler konusunda Türkiye’de önemli merkez olacak.

Dünyadaki 400 kilometre/saat hıza erişilebilen tek test merkezi özelliğinde olacak URAYSİM, Avrupa’da üretilen yüksek hızlı trenlerin testlerine de imkan sağlayacak.
Raylı sistemler alanında önemli potansiyel taşıyan Eskişehir’de sektöre yönelik gelişim çabalarını adeta dört koldan sürdürüyor. Şehrin geleceğinde önemli bir unsur olarak raylı sistemlerin gelişimi için çalışmalar yapan Eskişehir Sanayi Odası’nın (ESO) ardından ESO Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi de önemli bir adım atarak sadece tek bir sektöre yönelik 4 yeni ihtisas OSB kurmak için harekete geçti.

Anadolu Üniversitesinde Raylı Sistemler Elektrik ve Elektronik Teknoloji Programı, Raylı Sistemler Makine Teknolojisi Programı, Raylı Sistemler Makinistlik Programı, Raylı Sistemler Yol Teknolojisi, Ulaştırma Hizmetleri Bölümü ve Raylı Sistemler İşletmeciliği Programı bölümlerinde sektöre yönelik eğitimler veriliyor.