DHL ve McKinsey'nin araştırmaları, taşımacılık sektöründe rekabetin kurallarının değişebileceğini ortaya koyuyor

Yapay zekâ destekli sistemler operasyonlarda daha fazla görev üstlenirken geleneksel nakliyecilik modelleri de yeni bir rekabet sınavıyla karşı karşıya. Peki 2036'da lojistik şirketleri nasıl çalışacak? Hangi işletmeler avantaj kazanacak, şoförlük mesleği nasıl değişecek ve Türk nakliyecileri neler bekliyor?

LOJİSTİK SEKTÖRÜNDE 10 YILLIK DÖNÜŞÜM

Lojistik sektörü, tarihinin önemli teknolojik dönüşümlerinden birine hazırlanıyor.

Bugün taşımacılık şirketleri için rekabetin temel unsurları arasında araç kapasitesi, operasyonel deneyim, müşteri ilişkileri, teslimat performansı ve maliyet yönetimi bulunuyor.

Ancak uluslararası araştırmalar, önümüzdeki yıllarda bu unsurlara yeni bir rekabet alanının ekleneceğini gösteriyor: Yapay zekâ destekli operasyon yönetimi.

DHL'nin 24 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı Logistics Trend Radar 8.0 raporu, önümüzdeki 10 yılda lojistik sektörünü etkilemesi beklenen teknolojik, ekonomik ve toplumsal gelişmeleri inceliyor.

Raporda özellikle yapay zekâ, robotik sistemler, çalışanların dönüşümü, siber güvenlik ve karbonsuzlaşma öne çıkıyor.

McKinsey'nin 8 Mayıs 2026 tarihli Code and Cargo: How AI Could Change Freight Logistics araştırması ise değişimin yalnızca araçları ve depoları değil, nakliye organizasyonu yapan şirketlerin iş modellerini de etkileyebileceğini ortaya koyuyor.

Araştırmaların ortak mesajı, lojistik sektöründe teknolojiyi mevcut operasyonlarla başarılı biçimde bütünleştirebilen şirketlerin önemli avantajlar elde edebileceği yönünde.

1. YAPAY ZEKÂ ARTIK SADECE ÖNERİ VERMEYECEK

DHL'nin yeni araştırmasında en dikkat çekici başlıklardan biri, bağımsız olarak planlama yapabilen ve belirli görevleri yerine getirebilen yapay zekâ sistemleri.

Agentic AI olarak adlandırılan bu teknoloji, geleneksel yapay zekâ uygulamalarından farklı olarak yalnızca verileri analiz etmekle sınırlı kalmıyor.

Belirlenmiş hedefler doğrultusunda birden fazla işlemi planlayabiliyor, koordine edebiliyor ve uygulayabiliyor.

Lojistik sektöründe bu yaklaşımın kullanılabileceği alanlar arasında sevkiyat planlaması, kapasite yönetimi, operasyon takibi ve karar destek süreçleri bulunuyor.

Örneğin gelecekte bir lojistik şirketinin sistemi, teslimat gecikmesi riskini tespit ederek alternatif güzergâhları değerlendirebilir, uygun taşıma kapasitesini araştırabilir ve operasyon yöneticisine uygulanabilir seçenekler sunabilir.

Bazı işlemler, gerekli yetkilendirmeler ve insan denetimi altında otomatik olarak yürütülebilir.

Ancak bu gelişme, bütün lojistik operasyonlarının 2036'da insan müdahalesi olmadan gerçekleştirileceği anlamına gelmiyor.

DHL, teknolojik dönüşümün merkezinde insan uzmanlığının bulunmaya devam edeceğini özellikle vurguluyor.

2. NAKLİYE ORGANİZASYONUNDA GELENEKSEL İŞ MODELLERİ DEĞİŞEBİLİR

McKinsey'nin Mayıs 2026 araştırması, özellikle yük sahipleriyle taşıyıcıları buluşturan nakliye organizatörleri ve lojistik aracıları açısından önemli bir değişime dikkat çekiyor.

Geleneksel modelde nakliye organizasyonu yapan şirketler, taşıyıcı bulma, fiyat teklifleri hazırlama, sevkiyatları takip etme ve müşterilerle iletişim kurma gibi birçok görevi üstleniyor.

Yapay zekâ destekli yazılımlar ise bu işlemlerin bir bölümünü otomatikleştirebiliyor.

Bu gelişme, sektöre yeni giren teknoloji şirketlerinin bazı lojistik hizmetlerini daha düşük operasyonel maliyetlerle sunabilmesine imkân sağlayabilir.

Bununla birlikte McKinsey, köklü lojistik şirketlerinin önemli avantajlarını koruduğunu belirtiyor.

Geniş taşıyıcı ağları, uzun yıllara dayanan müşteri ilişkileri, operasyonel deneyim ve geçmiş sevkiyatlardan elde edilen veriler, yeni rakiplerin kolaylıkla oluşturamayacağı değerler arasında bulunuyor.

Dolayısıyla araştırma, geleneksel lojistik şirketlerinin ortadan kalkacağını değil, mevcut avantajlarını yeni teknolojilerle birleştirmeleri gerektiğini ortaya koyuyor.

3. BAZI ŞİRKETLERDE OPERASYONLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ OTOMATİKLEŞTİRİLDİ

McKinsey'nin araştırmasında yer alan uygulama örnekleri, yapay zekânın lojistik operasyonlarında sağlayabileceği verimlilik artışını somutlaştırıyor.

Araştırmada incelenen bir taşımacılık şirketi, 50 yapay zekâ ajanını kullanıma alarak belirli operasyonlarda dikkat çekici otomasyon sonuçları elde etti.

Şirketin açıkladığı uygulama sonuçlarına göre:

• Yük durumunu öğrenmek için yapılan kontrol aramalarının yüzde 60'ı,
• Sipariş kabullerinin yüzde 73'ü,
• Kâğıt faturaların ödeme işlemlerinin yüzde 80'i

otomatikleştirildi.

Aynı örnekte iki milyon fiyat teklifinin de otomasyon kapsamında işlendiği belirtiliyor.

McKinsey, bu uygulamaların on binlerce saatlik iş gücü tasarrufu sağladığını aktarıyor.

Ancak söz konusu oranlar bütün lojistik sektörünün ortalamasını göstermiyor. Belirli bir şirketin uygulama sonuçlarını ifade ediyor.

Bununla birlikte örnek, yapay zekânın yalnızca geleceğe yönelik bir beklenti olmadığını, bugün bazı lojistik operasyonlarında somut sonuçlar ürettiğini gösteriyor.

4. 2035'TE SÜRÜCÜSÜZ KAMYONLARIN PAYI NE OLACAK?

Lojistik sektöründeki dönüşümün önemli başlıklarından biri de otonom ağır ticari araçlar.

McKinsey'nin 25 Eylül 2024 tarihinde yayımladığı araştırma, sürücüsüz kamyonların 2035 yılına kadar ulaşabileceği pazar büyüklüğünü ve kullanım oranlarını inceliyor.

Araştırmadaki senaryoya göre 2035 yılında otonom ağır kamyonların trafikteki ağır kamyonlar içindeki payı:

ABD'de yüzde 13, Çin'de yüzde 11 ve Avrupa'da yüzde 4 seviyesine ulaşabilir.

McKinsey, Çin, ABD ve Avrupa'daki otonom ağır kamyon pazarının toplam büyüklüğünün 2035 yılında yaklaşık 616 milyar dolara ulaşabileceğini öngörüyor.

Bu rakam, yalnızca sürücüsüz kamyon satışlarından elde edilecek gelir anlamına gelmiyor. Otonom ağır kamyon taşımacılığıyla ilişkili daha geniş bir pazar büyüklüğü tahminini ifade ediyor.

Araştırma ayrıca otonom taşımacılığın ilk aşamada belirli otoyol güzergâhlarında ve lojistik merkezleri arasında yaygınlaşmasının daha olası olduğunu belirtiyor.

Bunun nedeni, uzun mesafeli ve tekrarlanan güzergâhların teknolojik ve ekonomik açıdan daha uygun kullanım alanları sunabilmesi.

Bununla birlikte yüksek teknoloji maliyetleri, güvenlik gereklilikleri, mevzuat ve operasyonel koşullar yaygınlaşmanın önündeki önemli engeller arasında bulunuyor.

Bu nedenle 2035 yılına ilişkin rakamlar kesinleşmiş sonuçlar değil, belirli varsayımlara dayanan projeksiyonlar olarak değerlendirilmeli.

5. ŞOFÖRLÜK MESLEĞİ ORTADAN KALKACAK MI?

Sürücüsüz kamyon teknolojilerindeki gelişmeler, ağır vasıta şoförlüğünün geleceğine ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.

Ancak mevcut araştırmalar, 2036 yılında kamyon şoförlerinin tamamen ortadan kalkacağını göstermiyor.

McKinsey'nin otonom taşımacılık analizinde, ilk aşamada sürücüsüz kamyonların belirli merkezler arasındaki uzun mesafeli taşımacılıkta kullanılabileceği belirtiliyor.

Bu modelde yüklerin lojistik merkezlerinden alınması, şehir içi güzergâhların kullanılması ve son teslimat noktalarına ulaştırılması gibi görevlerde insan sürücülere ihtiyaç duyulmaya devam edebilir.

DHL'nin 2026 araştırması da teknolojinin çalışanların görevlerini dönüştüreceğini, ancak insan uzmanlığının önemini koruyacağını vurguluyor.

Gelecekte sürücülük mesleğinin yanında uzaktan operasyon takibi, otonom araç sistemlerinin denetlenmesi ve teknoloji destekli filo yönetimi gibi alanlarda yeni uzmanlık ihtiyaçları oluşabilir.

Ancak bu dönüşümün hızı, ülkelerin mevzuatına, altyapısına, ekonomik koşullarına ve teknolojinin güvenilirliğine bağlı olacak.

6. 2036'DA LOJİSTİK ŞİRKETLERİNİN MALİYETLERİ NASIL DEĞİŞEBİLİR?

Lojistik şirketlerinin geleceğini belirleyecek en önemli konulardan biri maliyet yönetimi olmaya devam edecek.

Yakıt, sürücü, bakım, finansman, sigorta ve geçiş ücretleri taşımacılık faaliyetlerinin temel gider kalemleri arasında bulunuyor.

Yapay zekâ destekli sistemler, özellikle araç kullanım oranlarının artırılması, boş kilometrelerin azaltılması, bakım planlaması ve güzergâh optimizasyonu gibi alanlarda verimlilik sağlayabilir.

Ancak teknolojik dönüşüm yeni maliyetler de oluşturacak.

Yazılım yatırımları, siber güvenlik, veri altyapısı, çalışanların eğitimi ve yeni araç teknolojileri, lojistik şirketlerinin yatırım planlarında daha fazla yer tutabilir.

Bu nedenle 2036'da bütün lojistik şirketlerinin taşıma maliyetlerinin belirli bir oranda azalacağını söylemek mümkün değil.

Teknolojik yatırımların ekonomik sonucu, şirketlerin ölçeğine, faaliyet alanına ve uygulamaların başarısına göre değişecek.

7. KÜÇÜK NAKLİYE ŞİRKETLERİ REKABET EDEBİLECEK Mİ?

Geleceğin lojistik sektörüne ilişkin önemli sorulardan biri, küçük ve orta ölçekli nakliye işletmelerinin büyük şirketlerle nasıl rekabet edeceği.

Yapay zekâ destekli dijital platformlar, küçük işletmelerin daha önce yüksek maliyetlerle erişebildiği bazı hizmetlerden yararlanmasını kolaylaştırabilir.

Örneğin dijital yük eşleştirme, otomatik teklif hazırlama ve filo takip sistemleri, sınırlı idari kadroyla çalışan işletmeler açısından fırsatlar sunabilir.

Diğer taraftan büyük lojistik şirketleri; yatırım kapasitesi, geniş müşteri ağı, operasyonel veri birikimi ve teknoloji altyapısı sayesinde avantajlarını güçlendirebilir.

McKinsey'nin değerlendirmesi, gelecekte rekabetin yalnızca yeni teknolojilere erişimle değil, bu teknolojilerin mevcut iş süreçlerine ne kadar başarılı entegre edildiğiyle de şekilleneceğine işaret ediyor.

Dolayısıyla küçük nakliyecilerin geleceğini yalnızca filo büyüklüğü belirlemeyecek.

Hizmet kalitesi, maliyet kontrolü, uzmanlaşma, müşteri ilişkileri ve teknolojiyi kullanma becerisi de önemli olmaya devam edecek.

8. DEPOLARDA ROBOTLARIN ROLÜ ARTACAK

DHL'nin Logistics Trend Radar 8.0 araştırması, robotik teknolojileri ve çalışanları destekleyen akıllı sistemleri lojistiğin geleceğini etkileyen gelişmeler arasında değerlendiriyor.

Özellikle insanlarla birlikte çalışabilen robotlar, giyilebilir teknolojiler, uzaktan operasyon sistemleri ve yapay zekâ destekli iş ortamları öne çıkıyor.

Bu teknolojiler, tekrarlanan fiziksel görevlerin azaltılması ve çalışanların daha karmaşık işlere yönlendirilmesi açısından fırsatlar sunuyor.

Ancak robotik sistemlerin yaygınlaşması, depo çalışanlarına duyulan ihtiyacın tamamen ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.

Bakım, denetim, güvenlik, operasyon yönetimi ve istisnai durumlara müdahale gibi görevlerde insan uzmanlığı önemini koruyacak.

9. LOJİSTİK ŞİRKETLERİNİN YENİ RİSKİ: SİBER GÜVENLİK

Lojistik operasyonlarının dijitalleşmesi, şirketleri yeni risklerle de karşı karşıya bırakıyor.

Araç takip sistemleri, müşteri verileri, depo yazılımları, taşıma yönetim platformları ve dijital ödeme süreçleri giderek daha fazla birbirine bağlanıyor.

DHL'nin 2026 araştırmasında siber güvenliğin önümüzdeki 10 yılda sektörü etkileyecek temel eğilimler arasında yer alması dikkat çekiyor.

Dijital sistemlerde yaşanabilecek kesintiler, veri güvenliği sorunları ve siber saldırılar, lojistik şirketlerinin operasyonel sürekliliğini etkileyebilir.

Bu nedenle gelecekte teknoloji yatırımlarının yanında güvenli veri yönetimi ve iş sürekliliği planlarının da önem kazanması bekleniyor.

10. TÜRK LOJİSTİK ŞİRKETLERİNİ 2036'DA NELER BEKLİYOR?

KAMYONUM ANALİZİ

Türkiye açısından değerlendirildiğinde uluslararası araştırmaların ortaya koyduğu gelişmeler, özellikle Avrupa ile çalışan lojistik şirketleri için önem taşıyor.

Türkiye'deki uluslararası nakliyeciler, Avrupa taşımacılık pazarındaki teknolojik dönüşümden dolaylı veya doğrudan etkilenebilir.

Yük sahiplerinin dijital takip, operasyonel şeffaflık, teslimat performansı ve çevresel veriler konusundaki beklentilerinin artması, taşımacılık şirketlerinin hizmet modellerini değiştirmesini gerektirebilir.

Bununla birlikte Türkiye'deki lojistik şirketlerinin tamamının aynı hızda dönüşeceğini söylemek mümkün değil.

Büyük ölçekli şirketlerle küçük filo işletmelerinin yatırım kapasitesi ve teknolojiye erişimi farklılık gösterebilir.

Kamyonum'un uluslararası araştırmalardan hareketle yaptığı değerlendirmeye göre Türk lojistik şirketleri açısından önümüzdeki dönemde beş konu öne çıkabilir:

Dijital operasyon yönetimi: Araç, yük, müşteri ve sevkiyat bilgilerinin daha etkin kullanılması.

Verimlilik: Boş kilometrelerin, bekleme sürelerinin ve gereksiz operasyonel maliyetlerin azaltılması.

İnsan kaynağı: Şoförlerin ve operasyon çalışanlarının yeni teknolojilere uyum sağlayacak şekilde eğitilmesi.

Teknoloji yatırımları: Yapay zekâ, filo yönetimi ve otomasyon çözümlerinin ekonomik faydalarının değerlendirilmesi.

Uluslararası rekabet: Avrupa pazarındaki yeni teknoloji, çevre ve hizmet beklentilerine uyum sağlanması.

Ancak Türkiye'de 2036 yılına kadar kaç lojistik şirketinin kapanacağı, kaç kişinin iş değiştireceği veya sektörün ne kadarının otomasyona geçeceği konusunda bu araştırmalardan hareketle güvenilir bir sayısal tahmin üretmek mümkün değil.

Bu nedenle Türkiye'ye ilişkin değerlendirmeler, uluslararası araştırmaların ortaya koyduğu eğilimlere dayanan bir sektör analizi olarak ele alınmalı.

SONUÇ: 2036'DA REKABETİN KURALLARI DEĞİŞEBİLİR

DHL ve McKinsey'nin araştırmaları, lojistik sektörünün önümüzdeki 10 yılda önemli bir dönüşüm yaşayabileceğine işaret ediyor.

Yapay zekâ destekli sistemler operasyonların daha fazla bölümünde kullanılabilirken otonom kamyonlar, robotik depolar ve dijital taşımacılık platformları yeni iş modellerinin gelişmesini sağlayabilir.