Avrupa'ya Çalışan TIR'lara Yeni Maliyet: Alsace'da Kilometre Vergisi 1 Ocak'ta Başlıyor

Neden R-PASS Getiriliyor?

Alsace yönetimi sistemin gerekçelerinden birini Almanya'daki ağır vasıta ücretlerinin artırılmasının ardından kamyon trafiğinin Fransa tarafına kayması olarak açıklıyor.

CeA verilerine göre 2024 başından itibaren A35 üzerinde 2023'e kıyasla günde 1.470 ilave transit kamyon tespit edildi.

Resmî verilere göre A35 ve A36'daki ağır vasıta trafiğinin yüzde 51'ini transit trafik oluşturuyor. Yerel trafik yüzde 21, bölgeyle bağlantılı giriş-çıkış trafiği ise yüzde 28 seviyesinde.

Bu nedenle Alsace yönetimi transit ağır taşıtların yol altyapısının maliyetine daha fazla katkıda bulunmasını hedefliyor.

Kritik Tarih: 1 Ocak 2027

R-PASS'ın yürürlüğe giriş tarihi konusunda artık belirsizlik oldukça az.

Alsace yönetiminin resmî açıklamasında sistemin 1 Ocak 2027'de devreye alınmasının programlandığı belirtiliyor. Karar, Alsace Konseyi tarafından 21 Ekim 2024'te kabul edildi. Daha sonraki resmî karar da vergilendirmenin 1 Ocak 2027 itibarıyla kurulmasını öngörüyor.

Fransız mevzuatında ilgili ağır vasıta yol vergisi hükümlerinin 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek versiyonu da yayımlanmış durumda.

Hangi TIR ve Kamyonlar Kapsamda?

R-PASS'ın kapsamına girecek aracın iki temel şartı bulunuyor.

Aracın teknik olarak izin verilen azami yüklü kütlesinin 3,5 tonun üzerinde olması ve kategori N yük taşıtı olması veya buna benzer yük taşıma faaliyetinde kullanılması gerekiyor.

Dolayısıyla standart uluslararası ağır yük taşımacılığında kullanılan çekici-kamyonların önemli bölümü kapsam kriterlerini karşılıyor.

Ancak çeşitli muafiyetler de bulunuyor.

Alsace yönetimi tarım, ormancılık, bazı inşaat ve zanaat faaliyetleri, acil hizmetler gibi alanlarda mevzuatın izin verdiği muafiyetlerin uygulanacağını açıklıyor. Sıfır emisyonlu ağır araçlar için de muafiyet öngörülüyor.

Hangi Yollarda Ödenecek?

Burası Türk nakliyecisi açısından haberin en önemli bölümlerinden biri.

R-PASS bütün Fransa yollarında uygulanmayacak.

Resmî olarak belirlenen ücretli ağ şu yolları kapsıyor:

A35'in imtiyazsız bölümleri, A36'nın imtiyazsız bölümleri, RD83, RD1363, RD502 ve RD504.

Bu yollar özellikle Almanya sınırı boyunca kuzey-güney yönündeki ağır vasıta trafiği açısından önemli.

Alsace yönetimi ücretli ağın belirlenmesinde Almanya'daki A5 ile Alsace'daki A35 arasında oluşan ücret farkının yarattığı güzergâh değişimini de açıkça gerekçe gösteriyor.

Ücret Her Kamyon İçin Aynı Olmayacak

R-PASS klasik sabit fiyatlı bir vinyet sistemi olmayacak.

Vergi kat edilen kilometre üzerinden hesaplanacak.

Tarife ayrıca aracın ağırlık sınıfına ve çevresel özelliklerine göre farklılaşacak. Resmî sistem araçları ağırlığa göre farklı sınıflara ayırıyor ve Euro emisyon standardı gibi çevresel unsurları fiyatlandırmaya dahil ediyor.

Bu nedenle haberde şu aşamada:

“TIR kilometre başına kesin X euro ödeyecek”

şeklinde tek bir rakam kullanmamızı doğru bulmuyorum.

Araç konfigürasyonu ve emisyon sınıfına göre ücret değişeceği için Türk nakliyecisine tek fiyat vermek yanıltıcı olur.

Sık Kullanana Yüzde 13 İndirim

Burada filo şirketleri açısından önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Resmî karara göre telepéage sistemine abone olup ücretli yol ağında ayda 20'den fazla yolculuk yapan sık kullanıcılar, altyapı tarifesi üzerinden yüzde 13 indirimden yararlanabilecek.

Bu özellikle Alsace güzergâhını düzenli kullanan uluslararası filolar açısından önemli olabilir.

Ödeme Nasıl Yapılacak?

Sistemin temelinde araç içi elektronik cihazlar bulunuyor.

Telepéage/EETS hizmet sağlayıcılarının sunduğu OBU cihazları, aracın ücretli yol ağındaki hareketlerini uydu üzerinden sisteme iletecek ve ücret kullanılan mesafeye göre hesaplanacak.

Ancak her sürücünün mutlaka abonelik yaptırması gerekmiyor.

R-PASS'ın güncel resmî SSS'sine göre ara sıra kullanan sürücüler yolculuk başına ödeme yapabilecek. Web sitesi üzerinden yolculuk planlama ve bilet alma sistemi bulunacak; mobil uygulamanın da 1 Ocak 2027'den itibaren kullanıma açılması öngörülüyor.

Ödemeden Geçmenin de Bedeli Olacak

R-PASS yalnızca elektronik ücretlendirme sistemi olmayacak; otomatik ve fiziksel denetim mekanizması da kuruluyor.

Örneğin geçerli bir bilet bulunmaması halinde verginin 160 kilometrelik varsayımsal mesafe üzerinden resen hesaplanması öngörülüyor. Sistemin ilk iki ayında bu mesafe eğitim/geçiş dönemi amacıyla 50 kilometre olacak.

Ayrıca işlem masrafları ve ihlalin niteliğine göre başka yaptırım süreçleri de bulunuyor.

Türk TIR'larını İlgilendiriyor mu?

Evet, güzergâhı kullanan uygun araçlar açısından ilgilendiriyor.

Ancak bunu “Türk TIR'larına özel vergi” şeklinde yorumlamamak gerekiyor.

R-PASS, araçların kayıtlı olduğu ülkeye göre değil, belirlenen kriterlere uyan ağır taşıtların ücretli Alsace yol ağını kullanmasına göre uygulanıyor. Dolayısıyla muafiyet kapsamında olmayan Türk plakalı bir çekici de söz konusu yollardan geçtiğinde sisteme tabi olacak.

Bu durum özellikle Almanya-Fransa-İsviçre hattında çalışan Türk uluslararası nakliye şirketlerinin güzergâh maliyet hesaplarında dikkate alınmalı.

Almanya'daki Ücret Artışı Fransa'ya Kamyon Kaydırdı

R-PASS'ın ortaya çıkışındaki en ilginç ayrıntılardan biri de bu.

Alsace yönetiminin hesabına göre A35 üzerinden Alsace'ı kuzey-güney yönünde geçmek, Almanya tarafındaki A5 güzergâhından yaklaşık 50 euro daha ucuz hale gelmiş durumda.

Yetkililer, Almanya'daki LKW-Maut artışından sonra bu maliyet farkının ağır vasıta trafiğinin Alsace tarafına kaymasına katkıda bulunduğunu belirtiyor.

R-PASS'ın temel amaçlarından biri de tam olarak bu maliyet avantajını azaltmak.

Kamyonum Değerlendirmesi: Avrupa'da Güzergâh Hesabı Daha da Önemli Hale Geliyor

Türk uluslararası taşımacısı açısından mesele yalnızca birkaç euro daha fazla yol ücreti ödemek değil.

Avrupa'da ağır vasıta yol ücretleri giderek kat edilen kilometre, aracın ağırlığı ve çevresel performansıyla bağlantılı hale geliyor.

Bu da iki aynı yükü aynı noktaya taşıyan iki farklı filonun, kullandıkları araç ve güzergâha bağlı olarak farklı yol maliyetleriyle karşılaşabileceği anlamına geliyor.

R-PASS'ın 1 Ocak 2027'de devreye alınmasıyla Alsace üzerinden çalışan filoların güzergâh, OBU/EETS uyumluluğu, araç Euro sınıfı ve toplam kilometre maliyetlerini yeniden hesaplaması gerekecek.

Ve önemli bir nokta daha var: Grand Est bölgesi de ayrı bir ağır vasıta kilometre vergisi üzerinde çalışıyor. Ancak onun başlangıç tarihi ve nihai uygulama ayrıntıları Alsace R-PASS kadar kesinleşmiş değil. Bu nedenle iki sistemi aynı haber içinde “1 Ocak'ta birlikte başlıyor” şeklinde sunmuyoruz.

Kaynak: Collectivité européenne d'Alsace – Resmî R-PASS sayfası · Alsace yönetiminin R-PASS uygulama açıklaması · R-PASS resmî SSS · Fransız mevzuatı – Légifrance