ATP MEVZUATI YOLDA
Uluslararası taşımacılıkta, çabuk bozulan gıdaların sevkiyatını yapan kamyonların üst yapıları ile koşulları belirleyen ATP Mevzuatı, Ulaştırma Komisyonu'nun da gündeminde. Peki Nedir ATP Mevzuatı? Bu mevzuata hangi ülkeler taraf? İşte ayrıntılar:
- | Kamyonum
ATP MEVZUATI NEDİR?
Çabuk bozulan gıda maddelerinin(örneğin et, balık, süt, sebze meyve) uluslar arası taşımacılığının sınırlarının ve bu tarz taşımacılık için kullanılan özel üst yapı ve ekipmanların standartlarının belirlenmesi için hazırlanmış bir mevzuattır.
ATP MEVZUATINA TARAF OLAN ÜLKELER
Almanya, Amerika, Arnavutluk, Avusturya, Azerbaycan, Belarus, Belçika, Britanya Birleşik Krallığı ve Kuzey İrlanda, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Fas, Finlandiya, Fransa, Gürcistan, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İsveç , İsviçre, İtalya, Karadağ, Kazakistan, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Macaristan, Makedonya, Moldova, Monako, Norveç, Özbekistan, Polonya, Portekiz, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan, Slovakya, Slovenya, Tunus, Ukrayna ve Yunanistan’dır.
Türkiye, ATP mevzuatına taraf değildir.
ATP Hangi Gıdaların Taşınmasını Kapsar ?
ATP mevzuatı derin dondurulmuş, normal dondurulmuş, soğutulmuş ve taşınması esnasında sabit iç ortam sıcaklığı gerektiren gıda maddelerini kapsar. Et, Et ürünleri, Süt, Süt Ürünleri, Balık ve diğer deniz ürünleri, taze sebze-meyveler, dondurulmuş hazır gıdalar, sıvı yağlar, margarinler, taze ve konsantre meyve suları vs.
ATP Hangi Gıdaların Taşınmasını Kapsamaz?
Mevzuat kuru bakliyat, un, şeker, pirinç vs. gibi oda sıcaklığında uzun süre dayanabilen gıda ürünlerinin taşınmasını kapsamaz. Buna rağmen çok yüksek dış ortam sıcaklıklarında da uzun mesafeli taşımalarda bu gıdalar ATP kapsamına girebilir.
Gıdaların Taşınmasında Hijyen Şartları
Gıda maddelerinin taşınmasında ayrıca taşıma yapan araçların iç kısımları da sürekli hijyenik olmalıdır. Aksi takdirde araç iç kısmındaki mikroorganizmalar taşınan gıdayı çabucak bozabilir. Bu malları taşıyan araçların ISO 22000 kapsamında HAACP gıda hijyeni şartlarının sağladığının sertifikalanması, aracın belli periyotlarda dezenfekte edilmesi gerekir. Lojistik firmaları malların depolanması ve taşınması dahil tüm gıda nakliye çevrimi içerisinde bu hijyen şartlarına uymak ve bunu belgelemek zorundadırlar.
ARAÇLARIN ATP ŞARTLARINA GÖRE ÜRETİLMESİ
Bu tip araçların yaygın deyişle frigorifik kasalı olması gerekir. Yani aracın izole edilmiş bir üst yapıya ve de kullanım amacına göre kasa üzerinde bir soğutucuya ihtiyaç duyarlar. Bazı uygulamalarda örneğin sıcak çikolata veya çabuk donan bir sıvı yağ taşındığında ise tankın hem izoleli hem de bir ısıtıcı kaynağı ile ısıtılıyor olması gerekir.
İzolasyon şartlarının ve seviyesinin tespiti yetkilendirmiş kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan testler ile belirlenir. Bu testlerde izolasyonlu yapının ısı iletim katsayısı ölçülür ve sertifikalandırılır. Genel sertifikalandırma bir tip üst yapı için yapılır ve bu sertifika kapsamında aynı tip üst yapıya sahip belli sayıda araç üretilebilir. Yani genel testin en az 100 adet üst yapıda bir tekrarlanması gerekir.
Genel sertifika kapsamında, aracın kullanım amacı ve üzerindeki soğutucu veya ısıtıcı özelliklerine göre trafiğe çıkan her bir aracında bir sertifikasının olması gerekir. Bu sertifikaların geçerliliği 6 yıl olup, bu süre sonunda ara test ve muayenelere tabi tutulması gerekir.
Bu sayede bozulabilir gıdaların taşınması için aracın uygunluğunun takibi yapılmış olur.
ATP’NİN UYGULANMIYOR OLMASI VE ÜLKE EKONOMİSİNE OLAN ZARARLARI
Bu mevzuatın ülkemizde uygulanmıyor olması özellikle nedeniyle bir denetim söz konusu olmadığından her türlü gıdalar ATP ve hijyene uygun olmayan araçlar ile taşınmaktadır. Bu sayede taşıma sonunda gıdanın tamamen veya kısmen bozulması söz konusu olduğu gibi mutlak surette belli oranlarda zayiatlar yaşanmaktadır.
Örneğin yaş sebzelerden incir, üzüm, hurma kavunun taşınmasında fire ve zayiat oranı % 12 olarak kabul edilir.
Bir taşıma boyunca 20 ton üzüm taşındığı kabul edildiğinde 2.400 kg üzümün zayi olacağı hesaplanabilir. Bu zayiatın ortalama 1.500 kg sıcaklık kontrollü bir araçla taşınmadığından kaynaklanır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi rakamlarına göre sadece İstanbul hallerine yılda 300.000 kamyon sebze-meyve girişi olmaktadır.
Her bir kamyonun ortalama 15 ton sebze-meyve getirdiği kabul edilirse İstanbul hallerine yıllık 4 milyon 500 bin ton sebze-meyve girişi olur.
Bu miktarın ortalama % 5’i yani 225 bin tonu uygun olmayan araçlarla taşımacılık yapıldığından ziyan olmaktadır.
Tüm Türkiye için bu rakam hesap edildiğinde yıllık 1 milyon tondan fazla sebze-meyve tüketiciye ulaşmadan bozulmaktadır.
Bu hesaba sebze meyve dışındaki et ve et ürünleri, süt ve süt ürünleri, balık gibi diğer çabuk bozulabilir gıdalarda eklenirse ülke ekonomisinin yıllık 10 milyon TL’den daha fazla zarar uğradığı kabul edilebilir.
Ayrıca ATP mevzuatına göre araç üreten firmalarda test ve sertifika işlemleri için araçlarını sürekli diğer ülkelere göndermek zorunda kalmamış olurlar.
Kanun Tasarısı Bilgileri
|
Dönemi ve Yasama Yılı
|
24/2
|
|
Esas Numarası
|
1/415
|
|
Başkanlığa Geliş Tarihi
|
22/09/2011
|
|
Tasarının Başlığı
|
Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası Taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşmaya Katılmamızın Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı
|
|
Tasarının Özeti
|
Tasarı ile, kırk altı ülkenin taraf olduğu 1 Eylül 1970 tarihli "Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşma"ya katılmamızın kanunla uygun bulunması öngörülmektedir. Söz konusu Anlaşma ile, bozulabilir gıda maddelerinin taşınması sırasında, bu maddelerin kalitelerinin korunabilmesi için taşındıkları ortamda tesis edilmesi gereken uyumlaştırılmış ve geliştirilmiş teknik şartların tayin edilmesi amaçlanmaktadır.Tasarı ile, kırk altı ülkenin taraf olduğu 1 Eylül 1970 tarihli "Bozulabilir Gıda Maddelerinin Uluslararası taşımacılığı ve Bu Taşımacılık Faaliyetinde Kullanılacak Özel Ekipmana İlişkin Anlaşma"ya katılmamızın kanunla uygun bulunması öngörülmektedir. Söz konusu Anlaşma ile, bozulabilir gıda maddelerinin taşınması sırasında, bu maddelerin kalitelerinin korunabilmesi için taşındıkları ortamda tesis edilmesi gereken uyumlaştırılmış ve geliştirilmiş teknik şartların tayin edilmesi amaçlanmaktadır.
|
|
Tasarının Son Durumu
|
GÜNDEMDE
|
|
|
|
Komisyon Tipi
|
Adı
|
Giriş Tarihi
|
Çıkış Tarihi
|
Yapılan İşlem
|
Karar TarihiKanun Tasarısı Komisyon Bilgileri
|
|
Tali Komisyon
|
Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu
|
01/10/2011
|
21/11/2011
|
Raporunu Vermedi
|
|
|
Esas Komisyon
|
Dışişleri Komisyonu
|
01/10/2011
|
21/11/2011
|
Raporunu Verdi
|
16/11/2011
|
|
Tali Komisyon
|
Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu
|
01/10/2011
|
21/11/2011
|
Raporunu Vermedi
|
YORUMLAR
Bu mevzuat bir an önce yürürlüğüe girmeli, piyasada frigorifik kasa üreticileri ile izolasyonlcular dizginlenmeli. Ali Naci BAYO
ATP Belgesi bir aracın yurt için den bir başka ülkeye geçerse üye olan ülkeler ATP belgesi istiyor.fakat yurt içinde taşınan ürünlerde hiç bir ülke ATP belgesi istemiyor.BUNA DİKKAT ETİN
Yorum Yap