2027'de Araç Tip Onayında Yeni Şart: Arızalı Araçların Çekilmesine 100 Metre Kuralı

Türkiye'de motorlu araçların teknik uygunluğuna ilişkin yeni bir uygulama dönemi başlıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 16 Eylül 2025'te yayımladığı yönetmelik değişikliği kapsamında, arızalanan motorlu araçların güvenli şekilde çekilebilmesine yönelik teknik şartlar düzenlendi. Belirli koşullarda aracın 10 dakikadan kısa sürede en az 100 metre çekilebilmesine imkân verilmesini öngören düzenlemede, 7 Temmuz 2027 tarihi piyasaya arz ve tescil bakımından önemli bir eşik oluşturuyor. Yeni hükümler, trafikteki bütün araçlara çekme aparatı takılması zorunluluğu getirmiyor.

Araçların Çekilme Kabiliyetinde Yeni Teknik Şartlar

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 16 Eylül 2025 tarihli ve 33019 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, motorlu araçların çekilme kabiliyetine ilişkin teknik şartlarda güncellemeye gidildi.

Düzenleme, motorlu araçlar ve römorklarının genel güvenliği ile ilgili tip onayı mevzuatı kapsamında uygulanan AB/2021/535 sayılı Yönetmeliğin ilgili hükümlerini değiştiriyor.

Yönetmeliğin 12. maddesine eklenen geçiş hükümleri ile Ek-VII Kısım 2'de yer alan teknik şartlar, arızalanan motorlu araçların çekilerek güvenli biçimde yoldan kaldırılabilmesine yönelik gereklilikleri içeriyor.

7 Temmuz 2027'de Ne Değişecek?

Yönetmelik değişikliğine göre, çekme kabiliyetine ilişkin Ek-VII Kısım 2'de belirtilen teknik şartları karşılamayan kapsam dahilindeki araçların 7 Temmuz 2027'den itibaren piyasaya arzına, tesciline ve hizmete girmesine izin verilmeyecek.

Düzenlemede yeni araç tiplerinin tip onayına ilişkin hükümler de bulunuyor.

Böylece araçların tasarım ve teknik uygunluk süreçlerinde, arıza durumunda güvenli şekilde çekilebilmelerine ilişkin gereklilikler dikkate alınacak.

Ancak söz konusu tarih, hâlihazırda trafikte bulunan bütün araçların yeniden tip onayına tabi tutulacağı veya çekme tertibatlarının değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.

100 Metre Kuralı Nedir?

Yönetmeliğin Ek-VII Kısım 2 bölümünde yer alan teknik hükümler, arızalanan motorlu araçların üretici tarafından belirlenen kullanım talimatları doğrultusunda çekilebilmesini veya çekmeye uygun duruma getirilebilmesini düzenliyor.

Bu kapsamda, normal şartlarda aracın çekilmesi için özel alet kullanılmasına veya çekme işlemi amacıyla tasarlanmamış parçaların sökülmesine ihtiyaç duyulmaması öngörülüyor.

Üreticiler, çekme işlemi sırasında aracın zarar görmesini önlemek amacıyla çekme hızına ve mesafesine sınırlama getirebiliyor.

Ancak ilgili teknik hüküm, bu sınırlamaların aracın 10 dakikadan kısa sürede en az 100 metre çekilebilmesine imkân verecek şekilde belirlenmesini öngörüyor.

Bu şart, bütün araçların her koşulda 100 metre çekilmesinin zorunlu olduğu anlamına gelmiyor. Teknik nedenlerle güvenli çekmenin mümkün olmadığı belirli durumlar için istisnalar bulunuyor.

Elektrikli Araçlar İçin Özel Hükümler

Yeni düzenlemede, tekerlekleri doğrudan elektrik motorlarıyla tahrik edilen M1 ve N1 kategorisindeki araçlara ilişkin özel hükümler de yer alıyor.

Bu araçlarda tekerleklerin dönmesinin mümkün olmadığı durumlarda, üreticinin aracın güvenli şekilde kaldırılması ve kurtarılması için gerekli talimatları kullanım kılavuzunda belirtmesi öngörülüyor.

Ayrıca aracın kendi tekerlekleri üzerinde çekilmesini fiziksel veya teknik olarak imkânsız hale getiren durumlar için özel hükümler bulunuyor.

Bu düzenlemeler, özellikle elektrikli araçların arıza sonrasında güvenli şekilde yoldan kaldırılması açısından önem taşıyor.

Kamyon ve Çekiciler İçin Ne Anlama Geliyor?

Yeni hükümler, motorlu araçların çekilme kabiliyeti ve tip onayıyla ilgili teknik düzenlemeler kapsamında değerlendiriliyor.

Ancak N2 ve N3 kategorisindeki kamyon ve çekicilerin hangi şartlara tabi olduğu, ilgili araç kategorileri ve tip onayı hükümleriyle birlikte ele alınmalı.

Bu nedenle düzenlemenin bütün ağır ticari araçlara aynı kapsamda uygulandığı veya bütün kamyon ve çekicilerde yeni çekme donanımı gerektirdiği şeklinde bir değerlendirme yapılmamalı.

Aynı şekilde düzenleme, O3 ve O4 kategorisindeki bütün treylerlerin beşinci teker bağlantılarının değiştirilmesini öngören genel bir zorunluluk olarak yorumlanamaz.

Mevcut Araç Sahiplerine Yeni Bir Yükümlülük Geliyor mu?

Yönetmeliğin 7 Temmuz 2027 tarihli hükmü, ilgili teknik şartları karşılamayan kapsam dahilindeki araçların piyasaya arzı, tescili ve hizmete girmesiyle ilgili.

Bu hüküm, hâlihazırda tescil edilmiş ve trafikte kullanılan bütün araçların aynı tarihte yeniden tip onayına tabi tutulmasını veya çekme tertibatlarının değiştirilmesini öngören genel bir düzenleme niteliğinde değil.

Dolayısıyla mevcut araç sahiplerinin yalnızca 7 Temmuz 2027 tarihine dayanarak yeni bir çekme aparatı satın almaları gerektiği sonucuna varılamaz.

Araç Üreticileri İçin Teknik Uygunluk Öne Çıkıyor

Düzenleme, araç üreticilerinin tip onayı ve teknik uygunluk süreçlerinde çekilme kabiliyetine ilişkin şartları dikkate almasını gerektiriyor.

Arızalanan araçların güvenli şekilde yoldan kaldırılabilmesi, üreticinin belirlediği çekme talimatları ve teknik sınırlamalar yeni hükümlerin temel konularını oluşturuyor.

7 Temmuz 2027 tarihi, kapsam dahilindeki araçların piyasaya arzı ve tescilinde bu teknik şartların uygulanması bakımından önemli bir dönüm noktası olacak.

Yeni düzenleme, trafikte bulunan bütün araçlarda donanım değişikliğinden ziyade, kapsam dahilindeki yeni araçların arıza durumunda güvenli biçimde çekilebilmesini ve teknik uygunluğunu esas alıyor.