Türkiye’de Ağır Vasıta Taşımalarında En Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Uygulamalar

Karayolu taşımacılığında ağır vasıta ve proje yükleri; standart yük taşımalarına kıyasla çok daha yüksek risk barındırıyor. Uzmanlara göre Türkiye’de yaşanan kazaların ve gecikmelerin temelinde, yetersiz planlama, yanlış araç seçimi, hatalı yük sabitleme ve mevzuata uyumsuzluk bulunuyor.

Plansızlık en büyük risk

Ağır vasıta taşımalarında en sık karşılaşılan sorunların başında yetersiz güzergâh planlaması geliyor. Yükün ağırlığı, genişliği ve yüksekliği dikkate alınmadan yapılan sevkiyatlarda; köprü yükseklikleri, yol eğimleri ve tonaj sınırlamaları çoğu zaman göz ardı ediliyor. Bu durum araçların yolda kalmasına, trafik cezasına veya yükün zarar görmesine neden oluyor.

Uzmanlar, her sevkiyat öncesinde alternatif güzergâhların belirlenmesi ve hava koşullarının mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.

Yanlış araç ve ekipman seçimi kazaya davetiye çıkarıyor

Taşınacak yüke uygun olmayan treyler veya çekici kullanımı, ağır vasıta taşımacılığındaki bir diğer kritik hata olarak öne çıkıyor. Lowbed, modüler treyler veya özel taşıma ekipmanı yerine standart araçlarla yapılan taşımalar; yük dengesinin bozulmasına ve devrilme riskine yol açabiliyor.

Ayrıca dingil yüklerinin doğru hesaplanmaması, hem araç mekanik aksamına zarar veriyor hem de yasal sınırların aşılmasına neden oluyor.

Yük sabitleme hataları ciddi güvenlik riski oluşturuyor

Sektörde en tehlikeli uygulamalardan biri de yükün yanlış veya yetersiz bağlanması. Zincir, gergi ve takozların teknik standartlara uygun kullanılmaması; yükün seyir sırasında kaymasına veya devrilmesine sebep olabiliyor.

Uzmanlara göre yükün yalnızca bağlanması yeterli değil; ağırlığın dingillere dengeli dağıtılması ve bağlama sonrası test sürüşü yapılması gerekiyor.

Belge ve izin eksikliği taşımayı durdurabiliyor

Ağır vasıta taşımalarında sık yapılan bir diğer hata ise gerekli izin ve belgelerin alınmadan yola çıkılması. Özellikle ölçü ve ağırlık aşımı olan yüklerde, güzergâh izin belgeleri ve özel taşıma ruhsatlarının eksik olması durumunda araçlar trafikten men edilebiliyor.

Sigorta eksikliği de önemli bir risk olarak öne çıkıyor. Yük sigortası ve taşıyıcı sorumluluk sigortası yapılmadan gerçekleştirilen taşımalar, hasar durumunda tüm maliyetin firmaya yüklenmesine neden oluyor.

Eğitim eksikliği sorunları büyütüyor

Ağır yük taşımacılığında görev alan sürücü ve saha personelinin yeterli eğitime sahip olmaması, kazaların önemli nedenleri arasında yer alıyor. Deneyimsiz sürücülerle yapılan sevkiyatlarda fren mesafesi, viraj kabiliyeti ve acil durum tepkileri yeterince öngörülemiyor.

Uzmanlar, sürücülerin ağır yük taşımacılığına özel eğitimlerden geçirilmesi ve yük bağlama konusunda teknik personel çalıştırılması gerektiğini belirtiyor.

Dijitalleşme yetersiz kalıyor

Birçok firmada operasyonların hâlâ manuel yöntemlerle yürütülmesi, hataları artırıyor. GPS, araç takip sistemi ve dijital rota planlama yazılımlarının kullanılmaması; sevkiyatın izlenmesini zorlaştırıyor ve verimliliği düşürüyor.

Dijital filo yönetimi uygulamalarını kullanan firmaların ise yakıt tüketimi, bakım maliyetleri ve teslim süreleri konusunda avantaj sağladığı ifade ediliyor.

Uzmanlardan uyarı

Sektör uzmanlarına göre ağır vasıta taşımacılığında yaşanan problemlerin büyük bölümü şu nedenlerden kaynaklanıyor:

• Yetersiz planlama

• Yanlış araç ve ekipman seçimi

• Hatalı yük sabitleme

• Eksik belge ve izinler

• Eğitimli personel eksikliği

• Teknoloji kullanımının sınırlı olması

Bu hataların önüne geçilmesi için firmalara; mühendislik temelli planlama, mevzuata tam uyum, eğitimli sürücü istihdamı ve dijital takip sistemlerine yatırım öneriliyor.

Sonuç

Türkiye’de ağır vasıta taşımacılığında güvenlik ve verimlilik sorunlarının önemli bir bölümü, operasyon öncesi doğru hazırlık yapılmasıyla önlenebiliyor. Uzmanlar, her sevkiyatın ayrı bir proje olarak ele alınması gerektiğini vurgularken, plansız yapılan taşımaların hem firmalara hem de kamu güvenliğine ciddi risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.