Denetim Var Mı Yok Mu?

Daha önceleri denetim faaliyetleri Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na bağlı olarak yürütülüyordu. Genellikle konteyner şeklinde küçük bir kulübede bu denetimler yapılıyormuş. Bütün iklim koşullarında aynı demir konteynerin içerisinde personel çalışmalarını sürdürüyormuş. Çalışanlar için konforu olmayan, aksine çalışanı yıpratıcı bir yapı içerisinde denetim yapılıyormuş. O haliyle 24 saat denetim yapmak mümkün değildi. Taşımacılar da denetim yapılmayan saatlerde yola çıkmaya çalışıyorlardı. Denetim yapmanın bir anlamı kalmıyordu. Yılda yapılan denetim sayısı bizim bir haftada yaptığımız denetimden daha azdı. Demir barakanın içersinde etkili 24 saat denetim yapmak mümkün değildi. Yapılan denetimin etkinlik kazanması için fiziki altyapılarını iyileştirmek gerekliliği ön plana çıktı.

 

 

 

 

İyileştirme sonrasında denetim istasyonlarının kliması dahil, mutfak, dinlenme odası, duş alma imkanları bile oldu. Şimdi bu yeni istasyonlarda birkaç kurumun denetim yapma imkanı var. Birkaç banko daha inşa edildi. Oralarda gerekirse Emniyet, Çevre Bakanlığı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Orman Bakanlığı, Belediye dahil hangi kurum isterse denetim yapabilir.

 

 

Karayolu denetim istasyonlarında ağırlık ve boyut dışında ne tür denetimler yapılıyor?

 

 

Karayolu denetim istasyonlarında Ulaştırma Bakanlığı olarak bizim yaptığımız denetimler yetki belgesi ve SRC kontrolü, yani taşımacıların alması ve bulundurması gereken belgelerin kontrolü yapılıyor. Ayrıca 2918 Sayılı Kanunun bize verdiği ağırlık ve boyut kontrolleri yapılıyor. Ortak denetim olursa diğer kamu kurum ve kuruluşları da kendi denetimlerini yapabilirler.

 

 

Ortak denetimlere başladınız mı?

 

 

Şu an o konuyla ilgili görüşmelerimiz var. Çoğu yerde talep ettiğimiz oranda ortak denetim yapıyoruz; ancak bu yönüyle oluşan kurumsallaşmış bir yapı yok.

 

 

 

 

Örneğin Maliye Bakanlığı’nın kontrol noktalarında polis ve Maliye Bakanlığı beraber çalışıyor. Biz de öyle bir yapı oturtmaya çalışıyoruz. Ağırlıklı olarak 4925 Sayılı ve 2918 Sayılı Kanunun bize verdiği görevleri denetliyoruz.

 

 

Hangi kurumlarla böyle bir çalışmanız söz konusu?

 

 

Şu an için Jandarma ve Emniyet’le ortak çalışıyoruz.

 

 

Araçların geçiş hızı tonaj miktarının ölçülmesinde farklı sonuçlara yol açabiliyor. Hatta kantarların yanlış tarttığını iddia edenler bile var. Siz ne diyeceksiniz?

 

 

Kantarlarımız hareketli. Akslar üzerindeki ağırlıkları ölçmek üzere dizayn edilmiş. Bunun için belli bir hızda (5 km hızda) geçmesi gerekiyor. Ani frenleme yaparsa, hız oranını değiştirirse o zaman ufak tefek hatalar olabilir. Bununla ilgili kanunda % 5’lik tartı toleransı var. Bunu taşımacılar yanlış anlıyor. Diyelim ki, 30 ton yüklemesi gereken bir aracın % 5’lik tartı toleransı 1,5 ton yapar. Dolayısıyla 31,5 tonla geçmesine izin veriliyor. Bu % 5’lik tartı toleransını 31,5 ton yükleyebilirlermiş gibi anlıyorlar. Yolda benzin alıyorlar, ya da başka aldıkları kişisel eşyalar da bu yükü arttırıyor.

 

 

30 kg fazla ile geçen de 30 ton fazla yük ile geçen de aynı cezayı ödüyor. Bununla ilgili bir derecelendirme yapılamaz mı?

 

 

O yönde çalışmalarımız var. 2918 Sayılı Kanunda değişiklik teklifi var; ancak henüz yasallaşmadı. Biz gerekli çalışmaları yaparak ilgili yerlere gönderdik; sonucunu bekliyoruz.

 

 

Bölge Müdürlükleri arasında ağırlık ve boyut denetimleri ile ilgili fark neyden kaynaklanıyor sizce?

 

 

Bu farkların temel nedenlerinin başında orda çalışan insanların verimli çalışması geliyor. Aynı etkinlikte çalışamıyorlardır. Oradan geçen trafik yoğunluğu, ya da oradan geçen taşıtların mevzuata uyumu farklıdır. Kurallara uygun taşıma yapılıyordur. Bölge Müdürleri toplantısında bu konuyla ilgili yapılması gereken etkin çalışmayı paylaşıyoruz. Daha etkin denetim yapılması ve aralarındaki farkların büyük oranda olmaması noktasında Bölge Müdürlerini uyarıyoruz.

 

 

Seyyar kantarların çok iyi işletilemediğini ve sabit kantarlar kadar verimli çalışmadığını dile getirenler var…

 

 

Seyyar kantarlarla tartım işi Türkiye için yeni… Seyyar kantarlarda yapılan denetimlerde Emniyet’in de görevlisinin olması gerekiyor mutlaka. Sabit istasyonların olduğu yerlerden kaçanları seyyar kantarlar denetliyor. Zamanla oturacağına inanıyoruz. Seyyar kantarların daha etkin kullanılabilmesi için güvenlik tedbiri almak gerekiyor.

 

 

“Biz 24 sabit istasyonla tüm Türkiye’yi kontrol etmeye çalışıyoruz. Bu sayı yeterli değil; orta vadede bunu 200’e çıkarmayı düşünüyoruz. Nihai olarak illerin tüm giriş ve çıkışlarında yapmak ideal olan.”

Sabit kantarlarının sayılarının arttırılması için Bölge Müdürlüklerine yeni yer tespitinde bulunmaları yönünde bir çalışma başlattınız. Bu yer tespitine neden gerek görüldü ve sonuçları nedir?

 

 

Biz 24 sabit istasyonla tüm Türkiye’yi kontrol etmeye çalışıyoruz. Bu sayı yeterli değil; orta vadede bunu 200’e çıkarmayı düşünüyoruz. Nihai olarak illerin tüm giriş ve çıkışlarında yapmak ideal olan. 22 adet daha istasyon kuracağız AB projesi kapsamında. Finansmanını onlar karşılayacaklar; ancak yer tespitini biz yapacağız. Bölge Müdürlüklerine en son bu konuyla ilgili yazı gönderdik. AB projeleri biraz zaman gerektirdiği için biz yer tespitinde mümkün olduğu kadar kamu arazisi olmasına gayret ediyoruz. Sonuçlar gelmeye başladı; ancak istediğimiz sayıya henüz ulaşamadık. Kapıkule ve Hamzabeyli Sınır Kapılarının giriş ve çıkışlarına denetim istasyonu kurmayı planlıyoruz. Erzincan, Sivas ve Elazığ taraflarında çalışmalarımız devam ediyor.

 

 

Taşımacılar hala denetimlerin azlığından şikâyetçi…

 

 

Bundan 5–6 yıl önce insanlar mevzuata karşı çıkıyorlardı. Şimdi ise artık bütün uygulamaların taşımacıların lehine olduğunu kanıksamışlar ve buna uygun denetim yapılsın istiyorlar. Denetimlerde arzu ettiğimiz noktada olmasak da geçmişle kıyasladığımızda bayağı yol kat edildiğini görüyoruz. Sınırlı imkanlarımıza ve sınırlı personel sayımıza rağmen denetimler noktasında iyi durumda olduğumuzu söyleyebiliriz.

 

 

Sadece yol kenarı denetim istemediklerini; yetki belgesi alan firmaların da denetlenmesini istediklerini belirtiyorlar siz ne diyorsunuz bu konuda?

 

 

Personel sayımız bütün denetimler için yeterli değil; ama ihbar ve şikayetleri arkadaşlarımız dikkate alarak denetim yapıyorlar.

 

 

Bütün kantarlarda 24 saat etkin denetimin yapılmasını sağlayacak fiziksel imkanlar var mı?

 

 

Bütün kantarların fiziksel yapıları belli bir standarda kavuşturuldu; ancak çevresinden kaynaklanan eksiklikler var. Adana ve Kayseri’deki kantarlarımızda elektrik ve su bağlantılarıyla ilgili sıkıntı vardı; Afyon’daki kantarda bir sıkıntı var; onun dışındakilerde bir problem yok.

 

 

Bir de araç muayene istasyonları konusu var… Araç muayene istasyonlarıyla ilgili bir takım şikâyetler geliyor; önceleri işi çok sıkı tuttukları son zamanlarda ise biraz daha gevşek davrandıklarına ilişkin… Siz bu konuda ne diyeceksiniz?

 

 

Bizim kusur gruplarımıza göre araç muayene istasyonları faaliyetlerini sürdürüyorlar. Farla ilgili çok şikâyetler geliyordu; biz de farla ilgili sıkıntıları ağır kusurdan hafif kusura çevirdik. Araçları çok iyi incelemeleri de normal. Biz AB mevzuatına ve dünya standartlarına uygun bir denetim yapmaya çalışıyoruz. Trafik güvenliği açısından sakıncalı olan tüm olumsuzlukları ortadan kaldırmaya çalışıyoruz.

 

 

Yolların ve araçların AB standardında olmadığını, ancak araç muayene istasyonlarındaki denetimin AB standartlarında olmasını bir çelişki olarak değerlendiriyorlar; siz aynı fikirde misiniz?

Bizim yollarımız AB standardında… Fakat farz edelim ki değil; bu durum o yolda tutmayan bir frenle gidebileceğimiz anlamını taşımıyor ki. Biz orada sinyal lambası çalışıyor mu, freni sağlam mı diye bakıyoruz. Şimdi senin yolun bozuk diye sinyal lambaların, farların yanmasa da olur gibi bir sonuç çıkmasını istiyorlar; asıl bu yolda daha çok lazım frenin tutması. Yolların araçlar bakımından daha güvenli hale gelmesi gerekmez mi?