ADR ve Sanayi

ADR Konvansiyonu neleri içeriyor?

Bu konvansiyon, karayolunda tehlikeli maddelerin taşınması için tasarlanmış olan tam, tamamlanmış ve tamamlanmamış taşıtlarla ilgileniyor.  Tek aşamada imal edilmiş kamyonlar, kamyonetler, çekiciler, römorklar tam araçları oluşturuyor. Tamamlanmış araçlar; karoserin takıldığı şasi, kabinli şasi, tanklar, tank konteynırlar ve taşınabilir basınç ekipmanlarından meydana geliyor. Tamamlanmamış araçları ise; çıplak şasi kamyon, çıplak şasi römork oluşturuyor.

Sanayi Bakanlığı bu konvansiyonun neresiyle ilgileniyor?

Aracın yapımı, teknik kriterlere uygunluğu bizim konumuz. Yönetmelikte aracın nasıl olması gerektiği belirtiliyor. Bu kriterlere uygun olarak araç imal edildiyse asgari kriterlere uymuş kabul ediyoruz. Aracın trafikteki seyriyle, muayenesi bizim ilgi alanımıza girmiyor. Ancak trafikte, seyir halinde gelen ihbar üzerine denetim yapabiliyoruz. Genelde seyir halinde yapılan denetimlerden İçişleri Bakanlığı, muayeneden Ulaştırma Bakanlığı sorumlu.

“…MARTEK’te görüş alışverişi yapıyoruz.”

Sanayi Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, TSE, TAYSAD, OSD ve Karayollarından oluşan Motorlu Araçlar Teknik Komitesi (MARTEK) içerisinde

teknik yapıyla ilgili sektörün sorunlarını görüşüyoruz. Bu komitenin haricinde bir de alt komite var; imalatçılar, Sanayi Bakanlığı, TSE ve teknik servislerimizden oluşuyor. Burada konular tartışılıyor ve üst komite olan MARTEK’e getiriliyor. MARTEK’te hem sorunlar halledilmeye çalışılıyor, hem de bu konuda yapabileceklerimizle ilgili Mevzuata ilişkin konular hakkında görüş alışverişi yapılıyor. Bunlar çok dinamik mevzuatlar. Mesela bir tanker AB yollarına uygun olabilir ama bizim yollarımız için uygun olmayabilir. Bu konudaki düzeltmelerle ilgili öneriler hakkında fikir alışverişi yapıyoruz

Sanayi Bakanlığı, Karayolları Trafik Kanuna göre trafikte seyreden araçlarla ilgili Bayındırlık Bakanlığı’ nın görüşlerini alarak bunlarla ilgili yönetmelikleri, düzenlemeleri çıkartabilir. Bu bağlamda üç tane temel yönetmelik çıkardık. Bunların üçü de Avrupa Birliğine(AB) uyum yasaları çerçevesinde çıkardığımız yönetmeliklerdir. Esas konumuz Motorlu Araçlar Tip Onayı Yönetmeliği (MARTOY). Diğerleri ise motorlarla ve traktörlerle ilgili.  MARTOY dediğimiz yönetmelikte bir takım direktifler var. Bunlardan biri de kamuya açık alanlarda tehlikeli madde taşıyan araçların, insan sağlığı ve çevreye zarar vermeden taşıma yapmasıyla ilgili. MARTOY, tehlikeli madde taşıyan araçların yapımlarıyla ilgili belli kriterleri belirtir. 11 Mayıs 2003 tarihinde bu yönetmeliği yayınladık. Ama ihtiyari olarak yayınladık. Çünkü bu yönetmeliğin bir maddesinde Ulaştırma Bakanlığı’nın çıkartacağı direktife atıfta bulunuyor. 94/55 sayılı direktifi yürürlüğe girmediği için ihtiyari olarak yürürlüğe koyduk.

ADR Konvansiyonuyla ilgili gelinen nokta nedir?

Gelinen nokta Sanayi Bakanlığı’nın sorumluluk alanı kapsamında değil. Ulaştırma Bakanlığıyla ilgili bir konu. Biz aracın yapımıyla ilgili teknik düzenlemelerden sorumluyuz. Mevzuatların hazırlanması konusunda da destek veriyoruz; yönetmelikler nasıl yapılır, nasıl düzenlenir beraber çalışıyoruz.

Bu sürecin bu kadar uzamasının nedeni nedir?

Ulaştırma Bakanlığı Türkiye’de “Karayolu Taşımacılık Sektörüne Destek” konulu Avrupa Birliği Eşleştirme projesi kapsamında uyumlaştırma çalışmaları yapıyor. Bu da bir süreç, ben bu nedenle geciktiğini düşünüyorum.

Bundan sonraki süreç nasıl devam edecek, ne kadar sürede üyelik prosedürü tamamlanabilir?

Kanaatimce önümüzdeki aylarda tamamlanır diye düşünüyorum. Ama tamamıyla Ulaştırma Bakanlığı’nın performansıyla ve bu yönetmelikleri uygulamasıyla ilgili bir süreç. 94/55 sayılı direktifi Türk mevzuatına kazandırdığı an biz araçların yapımıyla ilgili mevzuatımızı hemen zorunlu uygulamaya sokabiliriz. Sektörün de böyle bir talebi var ama bir bekleme dönemi de var.

Bakanlıklar arasında ADR Konvansiyonunun uygulamaya geçmesiyle ilgili olarak bir uyum problemi yaşanıyor mu?

Bu konuda diğer bakanlıklarla herhangi bir uyum problemi yok. Bunun dışında; otomotiv sektörü, dernekler, imalatçılar yani otomotivle ilgili tüm kurumlar Avrupa Birliği mevzuatlarına entegre olmuş durumdalar. En büyük artılarımızdan biri bu. Eğer bu gün Türkiye ürettiği taşıtların yüzde 70’ini Avrupa’ya satıyorsa uyum sağladığını gösterir.

Sanayi Bakanlığı’nın örnek bir yönetmelikle uygulamaya başladığını biliyoruz. Bu uygulama neticesinde tespit ettiğiniz eksiklikler var mı?

Şu an ihtiyari olarak uyguladığımız için bir zorlama yapamıyoruz. Çok nadir de olsa ihracata yönelik uluslararası taşımacılık yapan firmaların böyle bir talebi oluyor ancak söylediğim gibi şu an ihtiyari olduğu için çok sık değil. Zaten çok büyük bir ihracat da yok. Genellikle uluslararası nakliyeciler ve büyük firmalar alıyorlar. Öncelikle RODER, DAF gibi muayene kuruluşlarında gerekli testlerden geçtikten sonra Ulaştırma Bakanlığı gerekli belgelendirme işlemini yapıyor. Şu an örnek uygulamada bir problem yok.

“Tüv-Süd ADR konvansiyonu konusunda bir konferans düzenleyecek…”

Eğitimlerde Sanayi Bakanlığı’nın rolü ne olacak?

Teknik mevzuatı hazırlarken altyapıyı da oluşturmak gerekiyor. Altyapıyla ilgili teknik hizmet veren kuruluşlarla görüşüyoruz. Bunlar da Birleşmiş Milletler’den numara alıyorlar ve Avrupa Komisyonuna iletiyorlar. TSE, İTÜ, Fren Teknik, Tarım Makineleri Test Merkezi ve isim hakkını almış tamamen Türk şirketi olan Tüv- Süd teknik servis veren kuruluşlar olarak yer alıyorlar. Geçtiğimiz hafta tüm teknik servisleri bir araya getirdik ve bir toplantı yaptık. Tüv-Süd yetkilisi ADR konvansiyonu konusunda bir konferans düzenleyerek tüm ilgili tarafları davet etmek istediklerini bildirdiler. Biz de bu konuda onlara yardım edeceğiz. Mart ayında bu eğitim çalışmasının başlayacağını düşünüyoruz.

“Tüm araçların denetimini Sanayi Bakanlığı’nın yapması fiziken mümkün değil.”

Peki, kontroller nasıl yapılacak? ADR Konvansiyonuna araçların uyum kriterleri neler?

Aracın periyodik muayenesini Ulaştırma Bakanlığı yapar, trafik denetimini İçişleri Bakanlığı yapar. Sanayi Bakanlığı ise yapım esnasında bir hata varsa denetleme işlemini yapar. Freni, farı, aynası uygun mu? Sanayi Bakanlığı bu tip teknik detayların denetimini yapar. ADR Konvansiyonu’nda muayene kuruluşları aracın muayene işlemlerini yapıyorlar. Eğer bu kuruluşlar herhangi bir problemle ilgili bize bir geri dönüş yaparlarsa devreye giriyoruz. Tüm araçların denetimini Sanayi Bakanlığı’nın yapması fiziken mümkün değil. Burada önemli olan muayene kuruluşlarının düzgün çalışması. Herhangi bir firma tankeri imal etti, takılacak olan tüm aksam ve parçaların tip onaylı olması gerekiyor.  Teknik servisten gelen rapor ve imalatçının verdiği bilgi dokümanı incelenerek; tam, tamamlanmamış veya tamamlanmış araçlara Tip Onayı Belgesi verilir. İmalatçı, kendisinin düzenleyeceği uygunluk belgesine Tip Onayı Belgesinin numarasını yazarak, araçla birlikte alıcıya uygunluk belgesini verir. Alıcı da bu belge ve araç faturası ile aracın trafiğe tescilini yaptırır. Bakanlığımız, imalatın uygunluğunun devamının sağlanması içen gerekli tedbirleri alacak, bakanlık veya yetkilendirdiği teknik servis tarafından imalatın uygunluğu ve kontrolleri yapılacaktır.

Sizce Türkiye bu Konvansiyona uyum konusunda hazır mı?

Ben hazır olduğunu düşünüyorum. Biz Sanayi Bakanlığı olarak hazırız. Sektörün de bu anlamda hazır olduğunu düşünüyorum. Aslında bu durum, Ulaştırma bakanlığı 94/55’i yürürlüğe soktuğu zaman ortaya çıkacaktır.