Nikola Corporation: SPAC Rüzgrından İflasa Uzanan 5 Yıllık Çöküş

Peki Nikola’da ne oldu?

SPAC Birleşmesiyle Gelen Hızlı Sermaye

Nikola, 2015 yılında ağır ticari taşımacılığı elektrikli ve hidrojen yakıt hücreli teknolojilerle dönüştürme vizyonuyla kuruldu.

2020 yılında VectoIQ adlı SPAC ile birleşerek Nasdaq’ta işlem görmeye başladı.

Birleşme öncesi şirketin toplam varlıkları yaklaşık 101 milyon dolar seviyesindeydi. SPAC birleşmesi ve halka arz sonrasında varlık büyüklüğü 925 milyon dolara, nakit ve nakit benzeri varlıklar ise yaklaşık 700 milyon dolara ulaştı.

Şirketin hedefi iddialıydı:
Yıllık 20.000 adet elektrikli ve yakıt hücreli kamyon üretimi
Dizel performansına eşdeğer hidrojenli çekici geliştirmek
ABD genelinde hidrojen altyapısı kurmak

Hindenburg Raporu ve Yönetim Krizi

Eylül 2020’de kısa pozisyonlu yatırım şirketi Hindenburg Research, Nikola hakkında sert iddialar içeren bir rapor yayımladı.

Raporda şirketin bazı teknik tanıtımlarında yanıltıcı beyanlar olduğu öne sürüldü.

Kurucu Trevor Milton, raporun ardından yönetim kurulundan ayrıldı. 2022 yılında menkul kıymet dolandırıcılığı suçlamasıyla mahkûm edildi. Bu süreç, şirketin yatırımcı güvenini ciddi biçimde zedeledi.

Üretim Gerçekleşti Ancak Ölçek Sınırlı Kaldı

Tartışmalara rağmen Nikola tamamen “ürünsüz” bir girişim değildi.

Arizona – Coolidge’te fabrika yatırımı yapıldı
Nikola Tre bataryalı elektrikli kamyon üretime alındı
Yakıt hücreli versiyon için geliştirme süreci başlatıldı

Şirket verilerine göre 2022–2024 döneminde toplam 471 adet kamyon sevk edildi.

Ancak bu rakam, kamuya açıklanan üretim hedeflerinin oldukça altında kaldı.

Finansal Gerçekler: Yüksek Nakit Yakımı

2020’de yaklaşık 700 milyon dolar nakit pozisyonuna sahip olan şirket, 2025’e gelindiğinde:

• Nakit seviyesini yaklaşık 4 milyon dolara

• Birikmiş zararını 4 milyar doların üzerine

çıkarmış durumdaydı.

Elektrikli ve özellikle hidrojen yakıt hücreli ağır ticari araç geliştirme süreci;

Yüksek Ar-Ge maliyetleri
Batarya ve yakıt hücresi tedarik zinciri sorunları
Seri üretim ölçek zorlukları 

Ürün geri çağırmaları
Yetersiz altyapı yatırımları

gibi faktörlerle finansal baskıyı artırdı.

Liderlik Değişimleri ve Stratejik Dalgalanma

Şirket kısa sürede birden fazla CEO değişimi yaşadı:

• Mark Russell

• Michael Lohscheller

• Stephen Girsky

Yönetim kadrosundaki sık değişimler, stratejik sürekliliğin zayıflamasına neden oldu.

2025: İflas Süreci

2025 yılında şirket faaliyetlerini sürdürülemez seviyede finansal baskı altında buldu ve iflas sürecine girdi. Aynı dönemde ABD’de elektrikli araç teşvik programlarının zayıflaması da sektörel rüzgârı tersine çevirdi.

Sonuç: SPAC Döneminin En Çarpıcı Örneklerinden Biri

Nikola’nın hikâyesi, elektrikli ağır ticari araç dönüşümünün ne kadar yüksek sermaye, zaman ve operasyonel disiplin gerektirdiğini gösteren önemli bir vaka olarak öne çıkıyor.

Şirket gerçek ürünler geliştirdi, fabrika yatırımı yaptı ve araç teslimatı gerçekleştirdi. Ancak:

• Aşırı yüksek büyüme beklentileri

• Sermaye yönetimindeki zorluklar

• Güven kaybı

• Piyasa koşullarındaki değişim

Nikola’yı sürdürülebilirlik çizgisinin dışına taşıdı.

Nikola, 2020–2021 SPAC döneminin en sembolik yükseliş ve düşüş hikâyelerinden biri olarak otomotiv ve ağır ticari araç tarihinde yerini aldı.