Türkiye Araç Muayenesinde Yeni Döneme Hazırlanıyor: İhale Tamam, Peki Süreç Hangi Aşamada?

Türkiye'de araç muayene hizmetlerinde 20 yıllık yeni dönem için önemli adımlar atıldı. Araç muayene istasyonlarının 2027-2047 dönemine ilişkin ihalesi tamamlanırken, yeni sistemi işletecek ortak girişim hazırlıklarını sürdürüyor. Ancak süreç yalnızca ihalenin sonuçlanmasından ibaret değil. İmtiyaz sözleşmesi, Danıştay incelemesi, kamu kurumlarının onayları, işletme hakkının devri ve yeni sistemin teknik kapsamı gibi birçok başlık hâlâ yakından takip ediliyor. Kamyonum, resmi belgeler ve kamuya açık açıklamalar ışığında Türkiye'de araç muayenesinin geleceğini araştırdı.

Türkiye'de araç muayene hizmetleri, 2007 yılında imzalanan 20 yıllık imtiyaz sözleşmeleri kapsamında özel sektör tarafından yürütülüyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı'nın resmi açıklamasına göre mevcut sözleşmeler 14 Ağustos 2027 tarihinde sona erecek. Yeni dönem ise 15 Ağustos 2027-14 Ağustos 2047 tarihlerini kapsayacak şekilde planlandı.

Bu amaçla 2024 yılında başlatılan özelleştirme sürecinde araç muayene hizmetleri iki bölge halinde ihaleye çıkarıldı. Nihai pazarlık görüşmeleri sonrasında MOI Ortak Girişim Grubu her iki bölgede de en yüksek teklifi vererek ihaleyi kazanan taraf oldu. Grup; Türkiye'den Met-Gün Grup ile ABD merkezli Opus Group, Itversia Gestion S.L. ve VTV Norte SA şirketlerinden oluşuyor. Hizmetlerin ise TURKA markası altında yürütülmesi planlanıyor.

Süreç Tamamlandı mı?

Kamuoyunda sıkça "ihale tamamlandı, yeni dönem kesinleşti" yönünde değerlendirmeler yapılsa da, resmi süreç bundan daha kapsamlı ilerliyor.

Özelleştirme sürecinde ihale sonucunun ardından imtiyaz sözleşmesinin hazırlanması, ilgili kamu kurumlarının değerlendirmeleri ve gerekli hukuki işlemlerin tamamlanması gerekiyor. TURKA tarafından yapılan resmi açıklamalarda da sözleşmenin Danıştay inceleme sürecine sunulduğu ve onay süreçlerinin devam ettiği belirtiliyor. Şirket, tüm onayların tamamlanmasının ardından 15 Ağustos 2027 itibarıyla araç muayene hizmetlerini devralmayı hedeflediğini açıklıyor.

Bu nedenle bugün itibarıyla teknik olarak doğru ifade şudur:

• İhale tamamlandı.
• Yeni işletmeci belirlendi.
• Hazırlık çalışmaları sürüyor.
• Ancak hukuki ve idari süreçlerin tamamlanmasının ardından işletme hakkı fiilen devredilecek.

Yeni Dönemde Neler Planlanıyor?

TURKA'nın kamuoyuna açıkladığı hazırlık planına göre;

• Türkiye genelinde 249 sabit araç muayene istasyonu,
• 100 mobil muayene istasyonu,
• daha yüksek kapasite,
• dijital randevu altyapısı,
• motosikletlere yönelik istasyonların artırılması,
• yapay zekâ destekli süreçler,
• lazer ölçüm sistemleri,
• elektrikli araçlara yönelik yeni kontrol altyapıları

üzerinde çalışmalar yürütülüyor. Ancak bu başlıkların önemli bir bölümü şirketin açıkladığı hedeflerdir. Bunların hangi kısmının imtiyaz sözleşmesi yükümlülüğü, hangi kısmının işletmecinin yatırım ve hizmet modeli olduğu ancak sözleşme ve ilgili teknik düzenlemeler kamuoyuna açık şekilde netleştiğinde kesin olarak değerlendirilebilecektir.

Muayenenin İçeriği Değişecek mi?

İşte sektörün en çok merak ettiği soru da bu.

Bugüne kadar kamuoyuna yapılan açıklamalarda araç muayene hizmetlerinin teknoloji yatırımları ve hizmet kapasitesine ilişkin bilgiler paylaşılmış olsa da, ADAS, AEBS, şerit takip sistemleri, radar-kamera kalibrasyonu, OBD tabanlı elektronik teşhis veya elektrikli araç batarya kontrollerinin periyodik muayenede hangi kapsamda uygulanacağına ilişkin bağlayıcı yeni bir mevzuat henüz kamuoyuna açıklanmış değil. Bu nedenle bu alanlarda kesinleşmiş bir uygulama varmış gibi değerlendirme yapmak doğru olmaz.

Kamyonum Analizi

Araç muayene sistemindeki değişim yalnızca işletmecinin değişmesi olarak görülmemeli. Ticari araç teknolojileri son yıllarda büyük bir dönüşüm geçirdi. Yeni nesil kamyon ve otobüslerde gelişmiş fren destek sistemleri, elektronik güvenlik sistemleri, radarlar, kameralar ve yazılım tabanlı kontrol üniteleri standart hâle geldi.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde sektörün asıl gündemi, araç muayenesini kimin yapacağından çok, bu yeni teknolojilerin hangi yöntemlerle denetleneceği olacak.

Kamyonum olarak önümüzdeki günlerde şu soruların yanıtlarını resmi mevzuat ve teknik dokümanlar üzerinden araştırmaya devam edeceğiz:

• ADAS sistemleri muayeneye girecek mi?
• Elektrikli araçlarda batarya sağlığı nasıl değerlendirilecek?
• OBD tabanlı elektronik teşhis kullanılacak mı?
• Avrupa'daki uygulamalar Türkiye'ye nasıl yansıyacak?
• Ticari araçlar için muayene prosedürleri değişecek mi?

KAYNAKLAR

Birincil Resmi Kaynaklar

• Hazine ve Maliye Bakanlığı Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
  • Araç Muayene İstasyonlarının Yapımı, Bakımı ve İşletilmesi Hizmetleri Hakkında Basın Açıklaması
  • 19 Şubat 2025
• Özelleştirme İdaresi Başkanlığı
  • İhale Duyurusu
  • 22 Ekim 2024

Resmi Şirket Açıklamaları

• TURKA Araç Muayene
  • Danıştay süreci ve hazırlık açıklamaları
  • 2025–2026
• Anadolu Ajansı
  • TURKA'nın 81 ilde 249 istasyon hazırlığı
  • 11 Haziran 2026