Tanker Araçlarının Dikkat Etmesi Gereken Noktalar

Tanker araçlarının durma mesafelerini, aracın toplam ağırlığı ve hızının yanı sıra, gidiş doğrultusunda sarnıçlarda oluşan çalkantıyı da etkiler.

Tankerlerdeki çalkantı etkisini en aza indirmek için, çalkantı duvarları denilen bölümler, yani sarnıçlar bulunur. Buna rağmen tankerin durdurulmasından itibaren bir süre daha, fren pedalıyla ayak basıncına devam edilmelidir. Tankta boşaltma işlemi arttıkça, (tank boşaldıkça) çalkantı etkisi de buna paralel olarak artar. Yarı boş bir tankta, çalkantı etkisi daha büyük olur ve aracın frenleme mesafesini uzatır bu da dengesiz bir duruşa neden olur.

Durma mesafesi açısından diğer araçlarla tankerler arasında ki fark nedir?

Tabloda durma mesafeleri, kuru, düz ve asfalt bir yola aittir.

Tabloda belirtildiği gibi, aynı hızlardaki bir otomobil ile bir tankerin durma mesafeleri arasında büyük fark görülür. Bundan dolayı, durma mesafeleri tablosu tanker sürücülerinin, hızlarını niçin 50 km/h den fazla artırmamaları gerektiğini açıklar.

Sonuç olarak, hız arttıkça durma mesafesi uzar ve bu nedenle; hız limitlerine uymanız gerektiği gibi, öndeki araçla aranızdaki takip mesafesi en az 50 m olması gerekir.

Tanker Araçlarının Ağırlık Merkezi:

Tankerlerde kaç türlü ağırlık merkezi vardır ve ağırlık merkezleri kuralları nelerdir?

Yük ile araca ait iki farklı ağırlık noktasının toplamı, yeni bir kavram ortaya çıkarır, buna da toplam ağırlık noktası ya da merkezi denir. Karayollarında kullanılan her aracın, bir kendisinin bir de yükünün ağırlık merkezi bulunur. Her aracın ağırlık merkezi, tipine, modeline ve cinsine bağlı olarak değişir. Bu nokta, her aracın karayolunda dengeli ve güvenli sürüşünü sağlayacak yerdedir. Yükün ağırlık merkezi ise, yüklenen maddenin cinsine göre değişir. Katı maddelerin dengeli yüklenmesi nedeniyle, toplam ağırlık merkezinin virajlardaki olumsuz etkisi en aza indirilebilinir.

Ancak, sıvı madde taşıyan araçlar için yükün ağırlık merkezi, oldukça büyük bir risk olarak görülür. Sarnıçlarda bulunan sıvının, virajlarda ters yöne ve merkez kaç kuvvetine aracı çekmesi, takla atma, savrulma gibi kazalara neden olur.

Tanker araçlarının ağırlık merkezini ve bu merkezlerin kuralları hakkında teknik ayrıntıları bilmek tanker kullanıcıları için bir avantajdır.

Boş bir tanker aracının ağırlık merkezi, ön ve ikinci aksların ortasında şasi üzerindeki bir noktadır. Ancak sarnıçların eşit olarak doldurulması halinde toplam ağırlık merkezi ikinci aksa yaklaşarak biraz daha yüksek bir noktaya çıkabilir. Gerektiğinde tanker araçlarına, yalnız öndeki sarnıcının doldurulması tavsiye edilir.

Toplam ağırlık merkezi, tüm sıvının arka bölgeye doldurulması halinde ise ikinci dingilin hemen önünde olur ve noktasal yeri ise eşit yüke oranla, şasinin üzerinde biraz daha yükselir. Bu tip bir dolum oldukça hatalıdır. Arka akslara gelen yük artacağından, aracın yük dengesi bozulur ve arka ikinci aksın karayoluna yaptığı basınç da artar. Tekerleklerdeki basıncın artması; yolun yapısına zarar verir ve lastiklerin ısınmasına neden olur böylece durma mesafesini uzatarak kazaların ortaya çıkmasına sebep olur.

Viraj riski tüm araçlar için bulunur ama tankerler açısından risk daha çoktur.

Tanker aracı şoförleri, virajlarda çok büyük risklerle karşılaşır. Bu risklerin büyüklüğü ve etkisi, sarnıçlardaki sıvı yükün izin verilen azami doluluk oranıyla ilgilidir. Sarnıçlarda bulunan sıvının az olması çalkantıyı öne, arkaya ve daha çok yönün tersine yönlendirir.

Tüm araçların kendisi ve yükünün toplamından oluşan ağırlığı, lastiklerle karayoluna basınç yapabilir, bu basıncın oranı aracın toplam ağırlık merkezine göre değiştiğini açıklar. Ancak, bu viraja girmekle toplam ağırlık merkezi noktası ile birlikte, tekerleklerin karayoluna uyguladığı basınç değişir.

Sola virajda sarnıçlarda bulunan sıvı sağa yönelir. Sağdan aracınızı çekmekte olan merkez kaç kuvveti ile birleşen bu güç aracı viraj dışına atmaya çalışır böylece girdiğiniz viraj dar ve hızınız fazla ise, kesinlikle yol dışına savrulur ve tankerin devrilmesine neden olur.

Bu durumu önlemek ve virajda riskle karşılaşmamak için, sarnıçlara sıvıyı önden başlayarak ve çalkantıyı en aza indirmek için izin verilen en üst düzeye kadar doldurmalı, tankerin ağırlık merkezi kurallarına dikkat edilmeli ve viraja girerken yavaşlanmalıdır.

Kaynak: www.egm.gov.tr