Efteling’de Yeni Otonom Ulaşım Projesi: Otonom e-ATAK Kamuya Açık Yollarda Karma Trafiğe Çıktı
Karsan Otonom e-ATAK, Hollanda’nın dünyaca ünlü tema parkı Efteling’de yaklaşık 6 kilometrelik güzergahta ücretsiz yolcu taşımaya başladı.
- | Kamyonum
Türkiye'nin ticari araç üreticilerinden Karsan, otonom toplu ulaşım alanındaki Avrupa operasyonlarına yeni bir proje ekledi. Karsan Otonom e-ATAK, 12 Ağustos 2026 itibarıyla Hollanda'nın Kuzey Brabant bölgesindeki Efteling'de yolcu taşımaya başladı.
Proje kapsamında Otonom e-ATAK, Efteling'in ana toplu ulaşım noktası ile oteller, konaklama alanları ve ziyaretçi tesisleri arasında hizmet verecek.
Yaklaşık 6 kilometrelik güzergâhta gerçekleştirilecek operasyonda araç, Efteling Hoofdingang ile Wonderhotel arasında yolcu taşıyacak. Karsan'ın açıklamasına göre araç bu operasyonu SAE Seviye 4 otonom sürüş teknolojisiyle ve karma trafik koşullarında gerçekleştirecek.
Efteling çevresindeki sürücüsüz otobüs projesinin kamuya açık yol boyutu Hollanda'nın resmî kayıtlarında da görülüyor. Loon op Zand Belediyesi tarafından yayımlanan trafik kararında Eftelingsepad'ın Efteling'e ait olmakla birlikte kamuya açık ve kapatılamayan bir yol olduğu belirtiliyor. Aynı belgede eyalet yönetiminin Arriva ve Efteling ile birlikte bölgede sürücüsüz otobüs pilotu başlatacağı da açıkça yer alıyor.
Ücretsiz Hizmet Verecek
Otonom e-ATAK'ın Efteling operasyonunda dikkat çeken unsurlardan biri de projenin yalnızca teknoloji demonstrasyonu olarak kurgulanmamış olması.
Araç, ziyaretçilerin gerçek ulaşım ihtiyacına hizmet edecek.
Engelli erişimine uygun olan Otonom e-ATAK, ana toplu ulaşım durağı ile konaklama ve ziyaretçi alanları arasındaki bağlantıyı ücretsiz sağlayacak.
Böylece otonom sürüş teknolojisi, turizm destinasyonunda gerçek yolcu operasyonunun parçası haline geliyor.
Karsan'ın kendi teknik tanımında da Otonom e-ATAK, “Seviye 4 Otonom Elektrikli Şehir İçi Otobüsü” olarak konumlandırılıyor. Araç belirlenmiş rotalarda trafik işaretlerine uyarak sürücü müdahalesine ihtiyaç duymadan hareket edebiliyor ve çevresini sensörlerle algılayabiliyor.
Kamu ve Özel Sektörden Geniş İş Birliği
Projenin resmî açılışı 10 Ağustos 2026 tarihinde Efteling'de gerçekleştirildi.
Karsan tarafından verilen bilgilere göre açılışta Karsan'ın yanı sıra Efteling, Arriva, North Brabant Eyaleti, Loon op Zand Belediyesi, Hollanda Araç Otoritesi RDW, Dutch Automated Mobility, AON ve ADASTEC temsilcileri yer aldı.
Projenin gerçekleştirilmesinde ise Karsan, Arriva, North Brabant Eyaleti, Loon op Zand Belediyesi, SmartwayZ.NL, Dutch Automated Mobility, Applied Autonomy ve ADASTEC'in iş birliği yaptığı belirtiliyor.
Bu yapı, Efteling uygulamasını yalnızca bir araç teslimatından ayırıyor.
Proje; araç üreticisi, otonom sürüş teknolojisi şirketleri, toplu ulaşım işletmecisi ve kamu otoritelerinin aynı operasyon içerisinde buluştuğu bir otonom mobilite uygulaması niteliği taşıyor.
Utku Ayyarkın: “Geleceğin Toplu Ulaşımını Bugünden Gerçeğe Dönüştürüyoruz”
Karsan CEO'su Utku Ayyarkın, Efteling projesinin şirketin Hollanda'daki otonom mobilite çalışmalarında yeni bir aşamayı temsil ettiğini belirterek, Rotterdam The Hague Airport operasyonunun ardından ülkedeki ikinci otonom uygulamanın hayata geçirildiğine dikkat çekti.
Ayyarkın, Otonom e-ATAK'ın Kuzey Brabant'taki kamuya açık yol operasyonunun Karsan açısından önemli bir referans oluşturduğunu belirterek şirketin farklı ülkelerde ve farklı kullanım senaryolarında otonom toplu ulaşım projelerini gerçek hayata taşımaya devam edeceğini ifade etti.
Karsan'ın basın açıklamasında Efteling operasyonu ayrıca “Kuzey Brabant'ın kamuya açık yollarında hizmet veren ilk otonom otobüs” olarak tanımlanıyor.
Kamyonum notu: Kamuya açık yol niteliğini Hollanda'nın resmî belgesinden doğrulayabiliyoruz; ancak “Kuzey Brabant'taki ilk” iddiasını bağımsız bir kamu kaynağından kesin biçimde teyit edemediğimiz için bu ifadeyi Karsan'ın açıklamasına atıfla kullanmak daha doğru.
ADASTEC: Gerçek Yaşam Koşullarında Seviye 4
Karsan'ın Otonom e-ATAK'taki teknoloji partneri ADASTEC'in CEO'su Dr. Ali Peker de Efteling projesinin önemine dikkat çekti.
Peker, Rotterdam The Hague Airport'taki uygulamanın ardından Efteling'de kamuya açık yolların yanı sıra özel alanlarda, yayalar, bisikletliler ve otel trafiğinin bulunduğu gerçek yaşam koşullarında Seviye 4 otonom toplu taşıma teknolojisinin kullanılacağını belirtti.
Bu özellik Efteling operasyonunu teknik açıdan özellikle önemli hale getiriyor.
Çünkü otonom aracın görevi yalnızca kontrollü ve diğer trafikten ayrılmış bir parkurda ilerlemek değil; farklı yol kullanıcılarının bulunduğu dinamik bir ulaşım ortamında çalışmak.
Hollanda'daki İkinci Otonom Karsan Projesi
Efteling, Karsan'ın Hollanda'daki ilk otonom çalışması değil.
Şirket daha önce Rotterdam The Hague Airport için Otonom e-ATAK projesini duyurmuştu. Karsan'ın resmî internet sitesinde de Rotterdam projesi şirketin otonom mobilite referansları arasında yer alıyor.
Efteling böylece Karsan'ın Hollanda'daki otonom toplu ulaşım faaliyetlerinin ikinci önemli uygulaması haline geliyor.
Pilot operasyonun yaklaşık iki ay sürmesi planlanıyor.
Bu süreçte yolcu deneyimi, operasyon performansı ve sahadan elde edilen veriler analiz edilecek. Sonuçların Hollanda'da ve Avrupa'nın diğer bölgelerinde planlanabilecek yeni otonom toplu taşıma projeleri açısından veri sağlaması hedefleniyor.
Otonom e-ATAK'ın Arkasında Ne Var?
Karsan'ın Otonom e-ATAK modeli yaklaşık 8 metre sınıfında, tamamen elektrikli bir şehir içi otobüs platformuna dayanıyor.
Karsan'ın güncel teknik verilerine göre Otonom e-ATAK'ın elektrik motoru 230 kW azami güç ve 2.500 Nm azami tork üretiyor.
Araçta 220 kWh lityum iyon batarya bulunuyor ve menzil ideal kullanım koşullarına bağlı olarak 300 kilometreye kadar çıkabiliyor.
Ancak Efteling projesinin asıl önemi bu rakamlardan çok aracın Seviye 4 otomasyon kabiliyeti.
Karsan'ın açıklamasına göre Otonom e-ATAK bugüne kadar 12 farklı ülkede projelerde yer aldı. Şirketin yeni Efteling açıklamasında ayrıca aracın toplamda 100 binden fazla yolcu taşıdığı belirtiliyor.
Bu son rakamı şu aşamada Karsan'ın 13 Ağustos tarihli basın açıklamasına dayandırarak kullanmak en güvenli yaklaşım; erişebildiğim Karsan web sayfalarında henüz aynı güncel toplamı bağımsız biçimde doğrulayacak veri bulunmuyor.
Kamyonum'un Değerlendirmesi: Asıl Önemli Nokta “Gerçek Yolcu”
Otonom araç sektöründe yıllardır çok sayıda prototip, test aracı ve kontrollü alan demonstrasyonu izliyoruz.
Efteling projesini daha önemli hale getiren unsur ise teknolojinin günlük ulaşım ihtiyacına bağlanması.
Bir tarafta otel ve konaklama tesisleri, diğer tarafta toplu ulaşım bağlantısı bulunuyor. Arada yayalar, bisikletliler ve diğer araçlarla karşılaşabilecek Seviye 4 bir elektrikli otobüs çalışıyor.
Üstelik Hollanda'nın resmî trafik kararında sürücüsüz otobüs pilotunun toplu taşıma kullanımını iyileştirme amacı açıkça belirtiliyor.
Bu nedenle Efteling'i yalnızca “Karsan Hollanda'ya otonom otobüs gönderdi” şeklinde okumak eksik kalır.
Asıl gelişme:
Otonom toplu taşıma, test parkurlarından günlük yolcu operasyonlarına doğru ilerliyor.
Karsan açısından ise Rotterdam The Hague Airport'un ardından Efteling gibi uluslararası bilinirliği yüksek bir destinasyonda gerçekleştirilen ikinci Hollanda uygulaması, Otonom e-ATAK'ın Avrupa'daki referans ağını genişletiyor.
Ve Türkiye otomotiv sanayisi açısından belki daha önemli sonuç şu:
Türkiye'de üretilen Seviye 4 bir elektrikli otobüs, Avrupa'da gerçek yolcuların günlük ulaşım zincirinin bir parçası haline geliyor.






YORUMLAR
Yorum Yap