AB VİZE KONUSUNDA ESNİYOR MU?

Balkan Tır Eylemleri Sonuçlandı mı ve AB Politikasına Etkisi — Reuters Yorumuyla Güncel Değerlendirme

1) Eylemin Seyri ve Sonuçları

• Batı Balkan ülkelerinde (Bosna-Hersek, Sırbistan, Karadağ, Kuzey Makedonya) tır sürücülerinin Avrupa Birliği sınırlarında başlattığı blokajlar, protestoların yoğun olduğu ilk günlerin ardından kısmen sonlandı.
  Özellikle Karadağ ve Kuzey Makedonya’daki blokajlar kaldırıldı. Bunun nedeni, AB’nin profesyonel sürücüler için daha esnek bir vize/seyahat stratejisi açıklaması oldu.

• Ancak Bosna-Hersek ve Sırbistan’daki sürücüler protestoları sürdürüyor ve blokaj tamamen ortadan kalkmış değil; hâlâ önemli ticaret koridorlarında kısmi engeller yaşanıyor.

2) Protestoların Nedeni

Protestoların temel nedeni, AB’nin yürürlüğe koyduğu yeni giriş–çıkış sistemi (Entry–Exit System, EES) ve Schengen bölgesinde 90/180 gün kuralının daha sıkı uygulanması oldu.
Bu durum, profesyonel sürücüler için ciddi operasyonel zorluklar yaratıyor; çünkü sık sık sınır geçişi yapan sürücüler bu sınırları aşabiliyor ve bu da sınırda gözaltı veya sınır dışı riski doğuruyor.

3) AB’nin Yanıtı ve Politika Adımı

Bu protestoların ardından AB Komisyonu yeni bir vizman stratejisi ilan etti. Bu strateji:

• Ağır vasıta sürücüleri, sanatçılar, sporcular gibi mobil meslek grupları için daha esnek vize kuralları sunmayı hedefliyor.

Bu AB hamlesi, sadece rötuş değil ilk kez profesyonel mobil meslekler için ayrıcalıklı bir yaklaşım vaadi içeriyor ki bu, AB politikasında önemli bir kırılma. Birçok uzman bunu, AB’nin mevcut taşımacılık ve ticaret gerçeğini dikkate alma ihtiyacının bir yansıması olarak yorumluyor.

4) Bu Gelişmeler AB Politikasını Nasıl Etkileyebilir?

Bu yeni durumun AB politikalarına olası etkileri şöyle:

Vize Politikalarında Esneklik

AB, profesyonel taşımacılık alanında daha esnek, sektöre özel vize yaklaşımını gündemine aldı. Bu, geçmişte sabitlenen “90/180” kuralının otomatik uygulanmasından ziyade sektörün ihtiyaçlarına göre yorumlanacağı mesajını veriyor.

AB’nin Sınır Yönetimi Değişimi

AB’nin, sadece güvenlik odaklı değil ticaret ve lojistik odaklı bir sınır yönetimi stratejisi geliştirmesi beklenebilir. Protestoların ticareti doğrudan aksatması, AB’nin bu alandaki dar yaklaşımdan uzaklaşması gerektiğini netleştirdi.

Türkiye ve Diğer Üçüncü Ülkelere Perspektif

Bu açıklamalar, AB’nin sadece Batı Balkan sürücülerinin değil Türkiye gibi üçüncü ülke sürücülerinin de zorlandığı noktaları uzun vadede gözetebileceği sinyali olarak okunuyor. Özellikle Türkiye’nin AB ile vize süreçlerinde daha kapsamlı müzakereler yürüttüğü bir dönemde bu trendin devam etmesi önemli.

Kısa Değerlendirme

Eylemler tamamen sona ermedi, ama protestoların yarattığı baskı, AB’nin vize ve giriş-çıkış politika stratejisini ilk kez “mobil meslekler lehine esneten bir politika açıklamasına” yol açtı.
Bu, hem bölgesel taşımacılık hem de Türkiye-AB vize ilişkileri açısından uzun vadede pozitif bir gelişme işareti olarak değerlendiriliyor.